قزوین، پایتخت شعر و ادبیات طنازانه ایران


شهر قزوین با داشتن چهره‌های سرآمد و نام‌آور در حوزه شعر و ادبیات طنز همچون عبید زاکانی و علی‌اکبر دهخدا استحقاق این را دارد که به عنوان پایتخت و پایگاه این حوزه در ایران معرفی و نامیده شود.
عبید زاکانی نویسنده و شاعر طنزپرداز قزوینی قرن هشتم را به جهت استفاده ظریف و رندانه از طنز برای بیان انتقادات به عنوان پدر طنز ایران می‌شناسند، مردی که هنوز هم با وجود گذشت چند قرن از زمان او آثارش مصادیق خود را در زمان حاضر دارد. علامه علی‌اکبر دهخدا خالق لغتنامه یکی دیگر از این چهره‌های برجسته ادبی قزوین است که یکی از ویژگی‌های شعر او طنز تلخ و گزنده اوست که با تحلیل قوی و سرشارش همراه می‌شود و او را از باهوش‌ترین و دقیق‌ترین طنزنویسان دوره خود می‌کند. چهره برجسته دیگری در عرصه طنز که از این خطه به پا می‌خیزد اشرف‌الدین حسینی قزوینی معروف به نسیم شمال است که شاعری زبردست و در فن طنز و کنایه بی‌بدیل و بی‌نظیر بوده است. وجود چنین سابقه غنی از مشاهیر طنز موجب شد تا کلید برگزاری یک جشنواره ملی طنز فارسی به مرکزیت قزوین توسط سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری قزوین زده شود. در آغاز این راه، همزمان با هفته فرهنگی قزوین، نخستین بار جشنواره طنز فارسی با حضور چند تن از شعرای طنز فارسی برگزار شد تا مقدمه برگزاری دوره‌های سالانه و رقابتی با عنوان «جایزه عبید زاکانی» در سال‌های آینده باشد. برگزاری این همایش و سخنان اساتید شرکت‌کننده در آن بار دیگر جایگاه قزوین در تبدیل شدن به پایگاه و پایتخت طنز فارسی را یادآوری کرد تا این شهر علاوه بر عنوان‌داری پایتخت خوشنویسی کشور به عنوان پایتخت طنز فارسی نیز معرفی شود.  قزوین، پایتخت طنز ایران است رضا رفیع، طنزپرداز، شاعر و کارشناس زبان و ادبیات فارسی در جشنواره ملی طنز فارسی که در سالن اجتماعات دانشگاه علوم پزشکی قزوین برگزار شد؛ گفت: قزوین با داشتن گنجینه های بزرگی از شعرا و نویسندگان طنز در طول تاریخ به حق عنوان پایتختی طنز کشور را دارد. وی افزود: از بزرگترین و مهم‌ترین مشاهیر طنز پرداز این خطه، عبید زاکانی است که از رندی های طنز برای بیان و اعتراض و انتقاد خود نسبت به زمانه و حکمرانان و دین فروشان زمان خود به حد اعلا استفاده کرده است. این طنزپرداز معروف ادامه داد: آثار عبید زاکانی هنوز هم پس از گذشت قرن‌ها نفس می‌کشد و مضامین و مصادیقی فراتر از زمین و زمینه روزگار خود دارد. رفیع، از سید اشرف الدین حسینی (نسیم شمال) نیز به عنوان یکی دیگر از طنزپردازان برجسته قزوین یاد کرد و یادآور شد: این شاعر، نویسنده و طنزپرداز دوره مشروطیت در روزنامه خود با نام نسیم شمال تلاش داشت با زبانی مردمی و گاه عامیانه و کوچه بازاری در فرهنگ مردم خود اثر بگذارد. وی، علامه علی‌اکبر دهخدا را به عنوان سومین طنز پرداز و چهره ماندگار قزوین در مقوله طنز نام برد و خاطرنشان کرد: این ادیب و لغت‌شناس مطرح کشور در ستون چرند و پرند در روزنامه صور اسرافیل و در امثال و حکم خود با زبانی ساده و صمیمی و آشنا برای مردم طنزهای فاخری را به تحریر در آورده است. این نویسنده و شاعر کشور با بیان اینکه، بر خلاف تصور عموم که طنز را با شوخی اشتباه می‌گیرند؛ مقوله طنز جدی‌ترین مساله است و بر مبنای تفکر و تعقل پایه‌ریزی می‌شود؛ عنوان کرد: به طور مثال عبید زاکانی در عصر خود با زبان طنز به مصاف جریانی از زهد ریایی رفته بنابراین باید طنز را جدی گرفت. رفیع همچنین تاکید کرد: امیدواریم جشنواره ملی طنز فارسی در قزوین مقدمه‌ای برای برگزاری جشنواره سالانه طنز فارسی و جایزه عبید زاکانی به مرکزیت قزوین شده و بتواند به گرد هم آوردن استعدادهای پراکنده طنز در سراسر کشور کمک کند.  پایه و اساس طنز فارسی باید از قزوین شکل گیرد یکی از شعرای طنز پرداز کشور در این جشنواره گفت: هر نقطه‌ای به اعتبار موقعیت خاصی که دارد به عنوان مرکز و پایگاه آن موضوع معرفی می‌شود و قزوین هم به دلیل داشتن سابقه و پیشینه غنی در حوزه طنز فارسی یقینا برازنده عنوان پایتختی این حوزه است. ناصر فیض افزود: این به آن معنا است که پایه و اساس هر جریان طنزی همچون همایش و جشنواره باید از سوی قزوین به عنوان داعیه‌دار ادبیات طنز شکل بگیرد. وی از قزوین به عنوان خاستگاه اندیشمندان، فرهیختگان و شعرای بزرگ یاد کرد و ادامه داد: با وجود این سابقه قدیمی، این موقعیت مورد بی‌توجهی قرار گرفته است.  وجود چهره‌های نامدار قزوینی در عرصه طنز استاد پیشکسوت قزوینی نیز در این جشنواره تاکید کرد: قزوین علاوه بر عبید زاکانی، نسیم شمال و علامه دهخدا، صاحب چندین چهره نام‌دار طنز پرداز همچون بهاءالدین خرمشاهی و یا جواد مجابی است که تالیفاتی هم در این زمینه دارند. قاسم انصاری افزود: بین هزل، هجو و طنز تفاوت وجود دارد و طنز یک حقیقت است و فرد طناز ابتدا باید تدبر، تعقل و اندیشه کافی داشته و سپس طنزسرایی کند. وی از افرادی چون مهران حسینی هم به عنوان چهره‌های جدید و جوان در حوزه طنز یاد کرد که گاهی حتی می‌توان او را فرزند عبید زاکانی نامید. این استاد پیشکسوت همچنین اظهار امیدواری کرد با برگزاری مداوم و دوره ای جشنواره طنز فارسی در قزوین بتوانیم جایگاه طنز این دیار را از غربت خارج کنیم.  اخلاق‌الاشراف، مرثیه‌ای برای گم شدن اخلاق یکی دیگر شاعران طنز کشور هم در این جشنواره با اشاره به جایگاه برجسته قزوین و خصوصا عبید زاکانی در ادبیات طنز ایران، اظهار کرد: عبید متفکری آرمانگرا بود که برای گم شدن اخلاق و اندیشه دغدغه و نگرانی داشت. اسماعیل امینی افزود: اثر اخلاق الاشراف او در واقع مرثیه ای برای گم شدن گنج جوانمردی، شرافت و اخلاق است و ما هنوز بعد از هشت قرن مبتلا به آن چیزهایی هستیم که در زمان عبید هم جریان داشت. وی با تاکید بر اینکه باید قدر داشته‌های فرهنگی خود را بدانیم؛ ادامه داد: سرمایه کشور ما نفت نیست؛ بلکه هنر، ادبیات، اندیشه و مفاخری هستند که هر روز و در هر دوره‌ای به تعداد قابل توجهی وجود دارند. این استاد دانشگاه اضافه کرد: با وجود چنین پیشینه درخشانی به لحاظ مراودات فرهنگی تهیدست هستیم و چندان به طور جدی از این ثروت بزرگ استفاده نشده است. امینی تصریح کرد: پیشینه غنی فرهنگی کشور در شرایطی است که ما نسلی بار آورده‌ایم که اصلا کتاب نمی‌خواند و یا خیلی از مسئولان خود اعتراف می‌کنند از زمان انتصاب فرصتی برای کتاب خواندن نداشته‌اند. وی همچنین خاطرنشان کرد: اکنون در کنار هزاران جلد کتابی که مطالعه نشده، هزاران نسخ خطی دیگر هم داریم که هنوز خوانده نشده‌اند.  تلاش برای احیای جایگاه قزوین در حوزه طنز در ادامه جشنواره ملی طنز فارسی، رییس شورای اسلامی شهر قزوین نیز گفت: شعر و ادبیات طنز مورد توجه و استقبال ویژه مردم است و مدیریت شهری در جهت احیای موقعیت و جایگاه این شهر در حوزه طنز تمام تلاش خود را می‌کند. حکمت‌اله داودی افزود: شورای پنجم از زمان ورود به پارلمان محلی درباره گسترش برنامه‌های فرهنگی، نشاط اجتماعی، برنامه‌های ورزشی در محلات مختلف همدل و هم نظر است. وی اضافه کرد: در دوره‌های قبل در زمینه‌های فرهنگی و هنری نگاه پررنگی وجود نداشته و از این پس برای جبران این کم‌توجهی‌ها تلاش خواهیم کرد.  فرصتی تازه برای معرفی جایگاه قزوین در حوزه طنز رییس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر قزوین نیز در این جشنواره، هفته فرهنگی قزوین را فرصت بسیار مغتنمی برای معرفی قزوین به عنوان پایگاه و خاستگاه اصلی ادبیات طنز در کشور دانست و گفت: این شهر چهره‌ها و مشاهیر برجسته‌‌ای در ادبیات، طنز و هنر دارد که با معرفی آنها می‌ توان به احیای جایگاه فرهنگی قزوین کمک کرد. مهدیه‌سادات قافله‌باشی با اشاره به تلاش‌های شورای پنجم و شهرداری قزوین برای گسترش نشاط اجتماعی و پویایی شهر افزود: هم اکنون دیوارهای خاکستری شهر با نقاشی‌های دیواری بر روی آنها رنگ و رویی دیگر گرفته‌اند و سمپوزیوم مجسمه‌سازی و ساخت تندیس مفاخر فرهنگی شهر نیز اجرا شده است. وی اضافه کرد: همچنین به منظور نکوداشت مفاخر فرهنگی و هنری شهر قزوین در همین هفته فرهنگی از جمعی از آنها تجلیل خواهد شد. این عضو پارلمان محلی در ادامه با بیان اینکه فضای مجازی ظرفیت خوبی برای معرفی شهر قزوین است، از همگان خواست در این هفته با پست کردن یکی از ابنیه ها و اماکن تاریخی و گردشگری این شهر با هشتگ «هفته فرهنگی قزوین» و «قزوین شاداب؛ نزدیک‌ترین مقصد» به عنوان سفیران فرهنگی این شهر در کشور و جهان عمل کنند. در این جشنواره چند تن از شعرا ازجمله ناصر فیض، علیرضا لبش، نادر ختایی، علیرضا لبش، شروین سلیمانی، محسن دانشگرنژاد، نیلوفر ناظری و مهران حسینی اشعار طنز خود را سرودند و در فصل پایانی جشنواره که که با حضور سیده حمیده زرآبادی نماینده مردم قزوین در مجلس و اعضای شورای شهر قزوین برگزار شد؛ منشور جشنواره طنز فارسی ایران به عنوان مقدمه برگزاری همایش‌های سالانه طنر فارسی با مرکزیت قزوین توسط مسئولان و شعرای حاضر در این جشنواره امضا شد.

چهارشنبه 7 شهريور 1397
04:00:16
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT