تیغ نقد بر گردن رسانه


مریم میرحسینی
باز هم روز خبرنگار دیگری فرا رسید. باز هم حرف‌های تکراری شروع شد. مدیرانی که در طول یک سال از خبرنگاران فراری بودند؛ برای آنها پیام تبریک می‌فرستند و خبرنگاری را از ارکان دموکراسی می‌دانند؛ اما کدام خبرنگار؟ کدام دموکراسی؟ حرف‌های خوب و قشنگ را به مدیران خلاقی می‌سپارم که هر ساله از این قشر تقدیر می‌کنند. می‌خواهم روز خبرنگار امسال، کمی گلایه کنم. یادم هست، یکی از همکارانم که سال‌های زیادی در مطبوعات زندگی کرده، می‌گفت؛ خبرنگاری از زمان ما بسیار تغییر کرده است. او می‌گفت؛ وقتی او در کسوت خبرنگار بود؛ مدت‌ها برای کندوکاو یک سوژه جستجو می‌کردند؛ اما امروز همه در دفتر روزنامه می‌نشینند و تماسی می‌گیرند و خبری یا گزارشی یا مصاحبه‌ای می‌گیرند و گذران عمر می‌کنند. راست می‌گفت. دیگر کمتر خبرنگاری در شهرستانی که حتی رسانه‌هایش از دکه ارتزاق نمی‌کنند، به دنبال پاسخ دادن به سوال‌هایی است که جامعه با آن درگیر است. رسانه‌ها به بنگاه‌های اقتصادی بدل شدند که گاهی حتی ارزش رپرتاژها بیش از خبرها و گزارش‌های خبرنگاران است. خبرنگاران امروز کمتر به فکر ارزش‌های خبری، اصالت خبر، حضور در صحنه و حتی اخلاق حرفه‌ای هستند. انگار همگی در گردابی به نام رسانه گیر کردند و تنها به انتشار و یا بازنشر خبرهایی که از روابط عمومی‌ها ارسال و یا پیش‌تر در فضای مجازی دیده شده، بسنده می‌کنند؛ البته در این بین، افرادی نیز هستند که هنوز به حرفه و رسالت خود متعهدند و دغدغه‌مند هستند و همیشه رو به رشد و ترقی‌اند. شاید اگر بخواهم از مشکلات بگویم، آن را در دو بخش مشکلات حرفه خبرنگاری و مشکلات خبرنگاران تقسیم‌بندی کنم. همیشه از مشکلات حرفه خبرنگارها شنیدیم. گفتن از آن هم تکرار مکررات است ‌هم آب در هاون کوبیدن. نبود امنیت شغلی، نداشتن بیمه، نداشتن قرارداد و خیلی حرف‌های دیگر که از آن می‌گذرم؛ اما خبرنگاران و حرفه خبرنگاری از چند مشکل اساسی نیز رنج می‌برند. یکم، سواد رسانه‌ای. نبود و یا کمبود آموزش‌های حرفه خبرنگاری در استان، باعث شده که بسیاری از خبرنگاران حتی اصول اولیه خبر، مصاحبه یا گزارش را ندانند و بعضا تولیدات کم محتوا و بلاتکلیفی ارائه کنند که البته قرار نیست خوانده شود. گاهی تنها نوشته می‌شود. در این مورد شاید نقش اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و البته رسانه‌های فعال، پررنگ‌تر باشد. نیاز به برگزاری کلاس‌های آموزشی و مکلف کردن رسانه‌ها برای ارتقای سطح دانش رسانه‌ای باید در اولویت بخش مطبوعات قرار گیرد؛ البته هر چند سال دوره‌ای برگزار می‌شود، که آخرین دوره آن دستخوش تغییرات جوّی و زمان نامناسب شد و تعداد کمی از خبرنگاران توانستند در آن‌ها شرکت کنند. دوم، خبرنگار یا ویزیتور مطبوعاتی. رسانه از خبرنگاران انتظار دارد که به حیات آن کمک کنند؛ اما نه از طریق ارتقای سطح مطالب و حرفه خبرنگاری، که از طریق جلب آگهی. شکی نیست که اقتصاد رسانه از اهمیت بسزایی برخوردار ست و اگر رسانه نباشد؛ خبرنگار و روزنامه‌نگاری هم نیست؛ اما آلودن خبرنگاران به مباحث مالی، آنها را محافظه کار و عافیت طلب می‌کند و از نکته‌بینی و انتقاد دور. رسانه‌ها باید سازمان آگهی داشته باشند و خبرنگار را برای جلب مردم در دکه ترغیب کنند. هم خوب بنویسند و هم حرف‌های خوبی بزنند. از مشکلات بگویند و آگاهی بخشی کنند. نه آن که برای گرفتن آگهی به انتظار خبرهای روابط عمومی‌ها روی آورد و خودسانسوری کند. خبرنگار و روزنامه‌نگار باید آزاد و رها از هر قیدی باشد. سوم، اخلاق حرفه‌ای. کم نشنیدیم که مصاحبه‌ای یا گزارشی برای خوشامد مدیری یا مسئولی منتشر شده و یا کسی علیه فرد یا افرادی مطلبی مغرضانه نوشته است. کم رسانه‌هایی ندیدیم که با گرایش‌های سیاسی خود فعالیت می‌کنند نه با حقایق جامعه. کم سیاه‌نمایی، سفید‌نمایی، سوگیری و خبرهای بی‌اصالت و نا‌درست ندیدیم. این‌ها ناشی از پایبند نبودن به اخلاق حرفه‌ای و گم کردن راه است؛ البته شاید رفع این مشکل ممکن نباشد. چون به منافع گره خورده و تنها می‌توان برای این شرایط تاسف خورد. چهارم. خبرنگار بودن یا نبودن. شاید اگر روزنامه‌نگاران دوره مشروطه زنده شوند و سری به دکه‌های مطبوعاتی بزنند؛ فکر کنند که دیگر در ایران جریده منتشر نمی‌شود. شاید فکر کنند دور و زمانه عوض شده و راه‌های دیگری برای بیان آنچه آنان می‌نوشتند؛ پیدا شده است. امروز تکلیف روزنامه‌نگاران و خبرنگاران انگار روشن است. چیزی می‌نویسند؛ اما از دل نیست و به دل نمی‌نشیند. دیگر کسی روزنامه نمی‌خواند. نه این که دنیای مجازی به این رسانه‌ها هجوم آورده و غارتشان کرده باشد؛ نه. دیگر رسانه‌های مکتوب مخاطبی غیر از مردم دارند و کار دیگری می‌کنند. رسانه‌های زیادی با تیراژ بسیار کم و حتی کمتر از 100 عدد و یا به زور به تعداد مراکز دولتی و حکومتی و تنها به منظور جلب رضایت آنان و دریافت آگهی چاپ می‌شوند. بگذریم از برخی رسانه‌ها که تنها بعد از برگزاری برنامه‌هایی که رپرتاژ آگهی دارند؛ منتشر می‌شوند. این روال بر رسانه‌ای‌ها نیز تاثیر گذاشته و آنها را این‌گونه بار آورده است. خبرنگاران دیگر خبرنگار نیستند. روزنامه‌نگاران دیگر روزنامه‌نگاری نمی‌کنند.

چهارشنبه 17 مرداد 1397
03:56:38
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT