ترویج گردشگری و بوم¬گردی، بدون توجه به طبیعت


حسن پیشوایی کارشناس اتحادیه¬جهانی حفاظت طبیعت IUCN
گردشگری و بوم¬گردی در دهه¬های گذشته در دنیا توسعه فراوانی یافته است و به عنوان منبع درآمدی مهم برای بسیاری از کشورهای درحال توسعه محسوب می¬شود. اهمیت گردشگری و بوم¬گردی در پیشرفت اقتصادی موجب جلب توجه بسیاری از کشورها به این پدیده شده است. گردشگری در میان پیشران¬های اقتصادی در کشورها از رشد قابل توجه و روزافزونی برخوردار است و ابزاری مهم برای توسعه پایدار محسوب می¬شود. با میلیاردها دلار درامد سالانه، گردشگری صنعتی واقعی است که پتانسیل بالایی برای رقابت اقتصادی ایجاد می¬کند. در همین حال، این روند از رشد در این پدیده، تهدیدی جدی برای طبیعت و تنوع ـ زیستی و نیز فرهنگ¬ها به¬ شمار می¬آید. با وجود اینکه گردشگری و اکوتوریسم¬بالقوه می¬تواند اثرات مثبت محیط¬زیستی، اجتماعی و اقتصادی داشته باشد، اما در صورت مدیریت غلط و انجام نادرست به میزان بسیار زیادی زیان¬آور خواهد بود. استان قزوین با توجه به موقعیت جغرافیایی خاصی که داراست از عوارض طبیعی منحصر بفردی برخوردار است. قرارگرفتن استان قزوین در یک موقعیت اکوتونی (بینابینی) موجب شده تا این استان طبیعت متنوعی داشته باشد و از تنوع زیستی با غنای بالا برخوردار باشد. استان قزوین از شمال، تاثیر یافته از رشته¬کوه البرز و دارای ویژگی¬های البرزی است. جنوب استان را زاگرس متاثر ساخته و عوارض طبیعی این بخش از استان دارای ویژگی¬های مربوط به نواحی زاگرسی است و مناطق مرکزی استان نیز با دشت¬های پهناور و مناطق پست، نمایی از دشت‌های مرکزی کشور را به نمایش گذاشته است. اختلاف ارتفاع و به دنبال آن اختلاف دما موجبات تنوع بالایی را در استان فراهم کرده است؛ به طوری که می‌توان با طی مسافتی کمتر از 40 کیلومتر و یکساعت، از دمای حدود 40 درجه¬ای در قزوین به دمای حدود 25 درجه¬ای در روستای زناسوج (نزدیک‌ترین روستا به مرکز استان با این ویژگی) و برخی دیگر روستاهای شمالی استان رسید. این جذابیت¬ها باعث شده تا گردشگران زیادی از داخل و خارج کشور جذب استان شوند و از سوی دیگر نیز مسئولین روی این مساله تمرکز بیشتری داشته باشند و به ¬نوعی به ترویج گردشگری در راستای وظایف خود (ایجاد اشتغال و بهبود اوضاع اقتتصادی و...) بپردازند. اما آنچه در این مسیر به آن کمتر توجه می¬شود؛ مساله مهم حفظ طبیعت به عنوان اصلی¬ترین دلیل وجود جاذبه¬های فوق¬الذکر است. به طوریکه؛ در عمل و اجرا کمتر شاهد اقداماتی هستیم که هم قانون و کاغذ و هم نگاه واقع¬بینی برای پایداری گردشگری، بعنوان وظیفه به عهده عوامل اجرایی و حتی مروجان این پدیده گذاشته است؛ هستیم. اولین وظیفه در آیین¬نامه مراکز بوم¬گردی، توجه به حفظ طبیعت و محیط¬زیست منطقه مورد نظر است و بی¬شک این مهم نشان از اهمیت بسیار زیاد این مساله در پایداری این صنعت دارد. اما و آیا در عمل این چنین است؟ پاسخ منفی است. نه تنها اقداماتی از سوی عوامل یادشده برای حفظ طبیعت صورت نمی¬گیرد؛ بلکه، اگر سیستم¬های مدیریتی ـ اجرایی آنها نیز مورد بررسی قرار گیرد، شاهد اقداماتی در مقیاس وسیع و برخلاف این تعهد نیز خواهیم بود. اما چاره چیست؟ مسئولین استان، از مسئولین و مدیران محلی تا مدیران ارشد و تصمیم‌ساز، باید توجه داشته باشند پایداری گردشگری و بوم¬گردی ارتباط مستقیمی با حفظ طبیعت و اجزای آن دارد، یعنی اگر در کنار هرگونه¬ بهره¬برداری که اینجا گردشگری و بوم¬گردی است و چه در مقیاس کوچک و چه بزرگ، اقدامی برای حفظ طبیعت صورت نگیرد؛ در آینده¬ای نزدیک باید از سرمایه¬های نقدی استان و به مراتب بیشتر و چندین برابر سود حاصل از گردشگری صرف جبران خسارات وارده به طبیعت شود و باید متذکر شد که خساراتی که طی چندین سال به طبیعت وارد شده¬اند در یکسال و دوسال جبران نخواهند شد! به عنون مثال دریاچه ارومیه که اگر وضعیت حاضر را نداشت؛ بی¬شک می‌توانست سالانه چندین برابر حال حاضر گردشگر داخلی و خارجی جذب کند. پس باید بدانیم؛ ترویج گردشگری و بوم¬گردی، بدون توجه به طبیعت؛ وعده سراب است.

دوشنبه 24 ارديبهشت 1397
04:00:30
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT