از کار گریزان نیستیم!


کار زنان با ماشین‌های سنگین در جامعه جا نیفتاده و با نگاه‌های سنگین مردم روبروست
مریم بهبهانی‌فر ـ در سراسر جهان، زنان نقش اساسی در اقتصاد و توسعه کسب و کارهای کشور خود ایفا می‌کنند. آنها با بهره‌گیری از خلاقیت ذاتی، قدرت و استعدادی که دارند به توسعه کسب و کار کمک کرده و کسب و کارهای نوین و خلاقانه‌ای ایجاد کرده‌اند؛ همچنین از آنجایی که در بررسی عوامل موثر بر توسعه اقتصادی کشورها، توجه به نیروی انسانی و تخصص مطرح است؛‌ بنابراین سخن از اشتغال زن و رابطه آن با توسعه امری ضروری به شمار می‌رود. از سویی دیگر با توجه به اینکه یکی از نشانه‌های توسعه در هر جامعه‌ای، فضای کسب و کاری است که زنان کارآفرین راه‌اندازی می‌کنند و بانوان به عنوان یکی از مهمترین سرمایه‌های انسانی می‌توانند، نقش بالقوه‌ای در فرآیند توسعه و بخش های اقتصادی هر جامعه ایفا کنند. از این‌رو مشارکت زنان در فعالیت‌های اقتصادی نه تنها در توسعه ظرفیت‌ها و توانایی‌های زنان، بلکه در فرآیند توسعه اقتصادی و اجتماعی نیز اثرگذار است. با این وجود، شرایط فرهنگی جامعه ما به گونه‌ای بود که سالیان زیادی زنان در حوزه کسب و کار دیده نمی‌شدند و بانوانی هم که شرایط زندگی آنها ایجاب می‌کند؛ درآمدزایی داشته باشند؛ اغلب به مشاغل خانگی و خُرد روی می‌آورند. امروزه شرایط به گونه‌ای شده که خانواده‌ها با مشکلات اقتصادی زیادی روبرو هستند؛ از این‌رو بانوان باید بخش قابل توجهی از تامین اقتصاد خانواده را متحمل شوند و این امر سبب شده که زنان به عرصه‌های کسب و کار و حتی مشاغل سخت نیز ورود کنند و اگرچه همپای مردان سختی کار را تحمل می‌کنند؛ متاسفانه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند و نسبت به مردان از مزایای کمتری برخوردار هستند. یکی از مشاغل سختی که امروزه زنان به آن ورود کرده‌اند؛ رانندگی با ماشین‌های سنگین است؛ شغلی که در گذشته کاملا مردانه بوده و وقتی از آن صحبت به عمل می‌آمد؛ مردانی با گویش‌های چاله میدانی و یک لنگ در دست یا به دور گردنشان با ظاهری تنومند در ذهن متبادر می‌شد. امروز شرایط اقتصادی به گونه‌ای شده که زنان حتی برای تامین معیشت خانواده باید به جاده روی بیاورند و سختی راه و فراز و نشیب‌های آن را متحمل کنند تا شاید مشکلات اقتصادی در زندگی آنها رفع شود. این هفته در «ولایت» پای درددل‌های این قشر نشستیم؛ اگرچه از سختی کار و مشارکت در امر اقتصادی گلایه نداشتند؛ اما خواهان تسهیل‌گری این حرفه بودند تا در حین انجام کار با تنگناهای کمتری روبرو شوند. کاهش هزینه‌های تعمیرات و نگهداری خودرو، پرداخت تسهیلات ارزان قیمت به منظور تهیه ماشین های جدید که خرابی کمتری داشته باشند؛ از موضوعاتی بود که رانندگان زن به آن اشاره کردند.  رانندگی با ماشین سنگین مسئولیت بزرگی است مریم مردعلی بانوی جوانی است که از سن 23 سالگی به این حرفه ورود کرده و اکنون حدود 10 سال است که برای تامین سبد خانوار خود در جاده‌های کشور با اتوبوس خود، مسافران را جابه‌جا می‌کند. او که کار خود را با مینی‌بوس آغاز کرده و ابتدا چندین سال متوالی راننده سرویس واحدهای تولیدی استان بود؛ اینک روی به جاده‌های کشور گذاشته تا بتواند در تامین اقتصاد و سبد خانواده خود اثرگذار باشد. مردعلی که تحصیلاتش در حد دیپلم است؛ از کار گریزان نیست و درآمدزایی برای خانواده را حایز اهمیت می‌داند و می‌گوید: من در خانواده‌ای بزرگ شدم که پدر و برادرانم راننده ماشین سنگین بودند، از این‌رو به این حرفه علاقمند شدم؛ زمانی که احساس کردم باید کسب درآمد داشته باشم؛ این حرفه را انتخاب کردم؛ همان مرتبه‌ی اولی که در آزمون دریافت گواهی پایه یک شرکت کردم هم قبول شدم؛ این در حالی بود که برخی آقایان را می‌دیدم که برای چندمین بار در آزمون شرکت می‌کردند. او که اکنون موفق به دریافت کارت هوشمند نیز شده اضافه می‌کند: رانندگی با ماشین سنگین آن هم وقتی که مسافر داشته باشیم؛ مسئولیت بزرگی است؛ چرا که راننده باید حامی جان مسافران نیز باشد. این بانوی راننده اتوبوس اضافه می‌کند: از آنجایی که در مقابل حفظ جان مسافران احساس مسئولیت زیادی داشتم؛ پیش از آنکه مسافر سوار کنم؛ چندین مرتبه مسیرهای حاشیه شهر را طی کردم تا به جاده و ماشین سنگین مسلط شوم؛ خوشبختانه در این سال‌هایی هم که رانندگی می‌کنم؛ سفرهای بدون خطری داشته‌ام. مردعلی ادامه می‌دهد: شاید رانندگی با ماشین سنگین با شرایط فیزیکی یک زن تناسب نداشته باشد و ساعت‌های طولانی حضور در جاده و دوری از خانواده برای یک زن به سختی قابل تحمل باشد؛ ولی استقبال مسافران از یک راننده زن و تشویق‌های آنها به نشاط راننده می‌افزاید و تحمل این سختی‌ها را آسان‌تر می‌کند؛ خوشبختانه رانندگان آقا هم با رانندگان خانم همکاری می‌کنند و سعی به تمسخر یا تحقیر رانندگان زن ندارند. او معتقد است؛ در شرایط فعلی که تنگناهای اقتصادی زیادی هست بانوان نباید خود را محدود کنند. آنها هم می‌توانند همپای مردان برای تامین اقتصاد خانواده تلاش کنند؛ او می‌افزاید: البته مردان هم نباید توانمندی زنان را نادیده بگیرند و مطمئن باشند که اگرچه زن جسمی ظریف دارد؛ ولی به لحاظ استعدادهای ذاتی که از آن برخوردار است؛ هر آنچه را که مردان از عهده آن برمی‌آیند؛ زنان نیز می‌توانند انجام دهند. این بانوی راننده خطاب به بانوان هم می‌گوید: از آنجایی که برخی مشاغل در کشور ما کاملا مردانه است؛ شاید پذیرش آنها و اینکه بانویی در این شغل فعالیت کند با فرهنگ برخی خانواده‌ها تناسب نداشته باشد. از نگاه من این‌گونه مشاغل لجاجت نمی‌پذیرد و یک بانو باید ابتدا خانواده خود را متقاعد کند و سپس به آن حرفه ورود کند؛ چرا که در این صورت آرامش بیشتری خواهد داشت. مردعلی اضافه می‌کند: مردان جامعه ما نباید نادیده بگیرند که زنان هم حق اجتماعی دارند و نیازهای بانوان را با منطق و ملایمت پاسخ دهند که آنها نیز به حقوق اجتماعی خود دست پیدا کنند.  راننده باید صبور باشد او با تاکید بر این مطلب که راننده باید از اعصاب آرام و خاطری توام با آرامش برخوردار باشد؛ خاطرنشان می‌کند: مسافران همواره باید سعی کنند که با راننده گفتمانی با ملایمت داشته باشند و رفتار آنها به گونه‌ای نباشد که سبب ایجاد چالش و درگیری شود؛ چرا که به هم خوردن آرامش راننده، جان خود آنها را به خطر می‌اندازد. مردعلی ادامه می‌دهد: من در سفرها همیشه سعی کردم صبوری خود را حفظ کنم و اگر مسافران در طول مسیر خواستار آن هستند که خارج از ایستگاه‌ها توقف داشته باشم؛ اگر احساس کنم که آنجا از امنیت لازم برخوردار نیست با زبانی شیوا مسافر را متقاعد می‌کنم که درگیری به وجود نیاید و خوشبختانه تاکنون با چالش‌های جدی روبرو نشده‌ایم. او بیان می‌کند: ما رانندگان به رعایت قوانین توجه لازم داریم؛‌ چرا که آن را حافظ جان خود و مسافرانمان می‌دانیم؛ بنابراین انتظار داریم افسران راهنمایی و رانندگی در پلیس راه‌ها با ما همکاری لازم را داشته باشند به خاطر برخی مسایل پیش‌ پا افتاده همچون آرم یا لباس فرم‌ ما را در تنگنا قرار ندهند؛ چرا که این‌گونه رفتارها سبب هدر رفتن وقت مسافران می‌شود.  هزینه نگهداری ماشین خیلی زیاد است مریم فغانی بانوی جوان دیگری است که از سن 20 سالگی رانندگی را شروع کرده و ابتدا به مدت 8 سال راننده پایه 2 بوده و سپس بر حسب علاقه و توانایی گواهینامه پایه یک دریافت کرده و اکنون 11 سال است که راننده ماشین سنگین است. او پایین بودن میزان درآمد را از مشکلات این صنف می‌داند و می‌گوید: سال 86 بود با هدف آنکه در کنار همسرم برای خانواده درآمدزایی داشته باشم؛ گواهینامه پایه یک گرفتم؛ اوایل با کمپرسی و پَک بار کار می‌کردم و درآمد خوبی داشتم؛ چرا که آن زمان هزینه تعمیرات و نگهداری خودرو بسیار پایین بود. این بانوی راننده که اکنون با تریلی کار می‌کند؛ می‌افزاید: متاسفانه هزینه تعمیرات و نگهداری ماشین بسیار بالا رفته، کرایه‌هایی هم که برای حمل بار دریافت می‌کنیم؛ در مقایسه با هزینه تعمیرات بسیار اندک است؛ از این‌رو کار کردن در این حرفه برایمان مقرون به صرفه نیست. فغانی ادامه می‌دهد: چندی پیش نرخ گازوئیل به یک باره افزایش چشمگیری پیدا کرد. لاستیک ماشین سنگین به جفتی 4 میلیون تومان رسیده؛ ولی کرایه جابه‌جایی بار افزایشی نداشته و این روند ما را در درآمدزایی دچار چالش می‌کند. او که در مسیرهای انزلی، تهران، اصهفان، یزد کار جابه‌جایی بار را انجام می‌دهد؛ درباره‌ی نوع نگاه و دیدگاه‌های مردم به این حرفه عنوان می‌کند: من از بچگی با کار با ماشین سنگین آشنا بودم، در یک دوره هم شرایط اقتصادی زندگی‌ام ایجاب می‌کرد که کار بساز و بفروشی ساختمان انجام دهم. از این رو کار کردن برایم زشت و ناپسند نیست؛ ولی در جامعه ما کار زنان با ماشین‌های سنگین جا نیفتاده و اغلب با انتقادهای مردمی و نگاه‌های سنگین آنها روبرو هستیم.  کار، زن و مرد نمی شناسد! این بانوی راننده ماشین سنگین ادامه می‌دهد: ما اغلب از مردان می‌شنویم که می‌گویند این شغل کار زنان نیست؛ از نظر من این‌ها دیدگاه‌های غلطی است و کار زن و مرد ندارد؛ به همین دلیل اهمیتی به حرف‌های دیگران نمی‌دهم؛ چرا که اعتقاد راسخ دارم زن هم می‌تواند در همه‌ی عرصه‌ها حضور داشته باشد و تنها باید توانایی خود را شناسایی کند و توجهی به حرف‌های دیگران نداشته باشد. فغانی خطاب به بانوانی که با مشکلات اقتصادی روبرو هستند؛ می‌گوید: کار در حرفه ما سرمایه سنگین نیاز دارد که شاید بانوان زیادی توان تامین آن را نداشته باشند؛ اما بانوان ما توانایی‌های هنری زیادی دارند، تنها باید تخصص خود را شناسایی کنند؛ در این صورت می‌توانند حتی درون منزل و با تهیه صنایع دستی هم اندکی از مشکلات اقتصادی خود را کاهش دهند. او بالا رفتن نرخ کرایه بار را از مطالبات رانندگان ماشین‌های سنگین عنوان و اضافه می‌کند: در گذشته کار در این حرفه برای ما بسیار مقرون به صرفه بود و حتی پس‌اندازهایی هم داشتیم؛ ولی امروزه درآمدها با هزینه‌های زندگی و هزینه‌ی نگهداری ماشین تناسب ندارد و به نوعی کار در این حرفه مقرون به صرفه نیست که با آن بتوانیم هزینه‌های زندگی را تامین کنیم. این بانوی راننده، بیمه تکمیلی را از نیازهای ضروری قشر راننده عنوان و تصریح می‌کند: رانندگان در حرفه‌ای فعالیت می‌کنند که آسیب‌ها و خطرهای جانی زیادی آنها را تهدید می‌کند؛ ولی برخی از آنها بیمه درمان تکمیلی ندارند؛ همچنین حقوق بازنشستگی که برای این قشر در نظر می‌گیرند؛ بسیار اندک است. یک راننده پس از سال‌ها کار سخت و پرحادثه باید با یک حقوق اندک بازنشست شود. فغانی نظارت دقیق و ساماندهی حمل بار را از نیازهای رانندگان عنوان و بیان می‌کند: متاسفانه در مواردی شاهد هستیم که پایانه باربری به حقوق رانندگان توجهی ندارد و میان آنها و برخی رانندگان تبانی‌هایی به عمل می‌آید و بار را در اختیار عده معدودی از رانندگان قرار می‌دهند؛ بدون آنکه توجه کنند که راننده‌ای ساعت‌هاست در صف بارگیری ایستاده است؛ از این‌رو انتظار داریم پایانه بار‌بری، جابه‌جایی‌هایی را با نظارت دقیق‌تری انجام دهند که ساماندهی بیشتری را در این شغل شاهد باشیم و این‌گونه نباشد که راننده‌ای پول بیشتری به عنوان کمیسیون پرداخت کند و بلافاصله بار به او تعلق گیرد. او بالا بودن نرخ کمیسیون حمل بار را از دیگر مشکلات رانندگان ماشین‌های سنگین عنوان و خاطرنشان می‌کند: هزینه کمیسیون از درآمد راننده کسر می‌شود و با توجه به اینکه هزینه‌های نگهداری و تعمیرات ماشین بسیار بالا است؛ پرداخت این میزان کمیسیون به پایانه منصفانه نیست و انتظار داریم در این باره تجدیدنظرهایی صورت گیرد. این بانوی راننده، سختگیری‌ها درباره صدور کارت هوشمند را از دیگر مشکلات این حرفه عنوان و بیان می‌کند: اگر چه کارت هوشمند جلوی برخی تخلف‌ها را گرفته است؛ ولی انتظار داریم شرایط صدور آن حداقل برای خانم‌ها آسان‌تر باشد. او ادامه می‌دهد: وقتی برای صدور کارت هوشمند مراجعه می‌کنیم باید هزینه بالایی برای آزمایش‌های آن بپردازیم و حتی راننده باید 12 بارنامه داشته باشد؛ شاید این میزان فعالیت در توان یک راننده خانم نباشد بنابراین انتظار می‌رود تعداد بارنامه‌ها برای یک زن کمتر شود.  کار موجب نشاط انسان می‌شود فاطمه امیری، دیگر بانوی راننده است که با 17 سال سابقه، گواهینامه پایه یک است و با خودروی نیسان وانت در مسیرهای قم، تهران و کرج اقدام به جابجایی بار می‌پردازد. این بانو نیز به «ولایت» می‌گوید: همسرم راننده نیسان بود و کار جابجایی بار را انجام می‌داد. وقتی بازنشسته شد دیگر کارت هوشمند به او تعلق نمی‌گرفت و از آنجایی که حقوق بازنشستگی او پاسخگوی نیازهای خانواده نبود؛ ناچار شدم که خودم کارت هوشمند دریافت کنم که بتوانم همپای همسرم این حرفه را ادامه بدهم. او رکود بازار را در برخی ایام سال به ویژه بعد از تعطیلات نوروزی از مشکلات حمل و نقل بار عنوان و اضافه می‌کند: ما رانندگان همانند کارگران روزمزد هستیم. اگر روزی کار داشته باشیم به درآمد می‌رسیم؛ در غیر این صورت باید از جیب هزینه کنیم و این ما را با چالش رورو می‌کند. امیری ادامه می‌دهد: اغلب پس از تعطیلات نوروز بازار تولید و فعالیت راکد می‌شود. ما مسافر و حمل بار نداریم که این برای ما زیان‌آور است و انتظار داریم شرایط اقتصادی کسب و کار به گونه‌ای باشد که یک ماه از سال با رکود روبرو نشویم. او خاطرنشان می‌کند:‌ گاهی دستمزدی که برای حمل بار اختصاص می‌یابد آنقدر اندک است که استفاده از کارگر برای بارگیری مقرون به صرفه نمی‌شود و ما خودمان باید کار بارگیری کالاها را انجام دهیم که این نیز برای من خانم، بسیار سخت است. این بانوی راننده ادامه می‌دهد: از آنجایی که کار ما به گونه‌ای است که باید در جاده‌ها تردد کنیم؛ استهلاک ماشین بسیار بالا می‌باشد. از این رو هر چند سال یکبار باید ماشین را نوسازی کنیم. از این رو انتظار داریم که تسهیلات ارزان قیمت در اختیار رانندگان قرار دهند که برای تعویض خودرو با مشکلات کمتر روبرو باشیم. امیری اضافه می‌کند:‌نیسانی که اکنون با آن کار می‌کنم؛ کوچک است و گاهی در یک روز 2 بار باید کار بارگیری کالا انجام دهیم و به قم یا مسیرهای دیگر تردد داشته باشیم که درآمدی برای ما حاصل شود. اگر درآمد بیشتری داشتیم و یا از تسهیلات کم بهره برخوردار می‌شدیم و می‌توانستیم ماشین بزرگ‌تری تهیه کنیم؛ می‌توانستیم درآمد بیشتری داشته باشیم؛ در این صورت کار در این حرفه برای ما صرف اقتصادی بیشتری داشت.  بخش زیادی از درآمدم صرف تعمیرات ماشین می‌شود این بانوی راننده ادامه می‌دهد:‌شرایط اقتصادی جامعه ما به گونه‌ای است که درآمدحاصل از یک شغل پاسخگوی نیاز خانواده نیست؛ از این رو زنان هم باید همپای مردان خانواده کار کند و از نظر من رفتار ناپسندی نیست که زنان برای تامین اقتصاد خانواده هر کاری در توان دارند؛ انجام دهند. من حتی گاهی اوقات که بار برای جابجایی نداریم؛ در سطح شهر با ماشین سواری، مسافرکشی می‌کنم؛ چرا که دخل و خرج خانواده با هم تناسب ندارد؛ بنابراین ایرادی نمی‌بینم که شغل مردانه‌ای را انجام دهم. امیری ادامه می‌دهد: توصیه‌ام به دیگر بانوان این است که اگر توان انجام کار سخت ندارند با انجام مشاغل خانگی به اقتصاد خانواده کمک کنند؛ چرا که کار کردن روحیه و نشاط انسان را تقویت می‌کند. او که پیش از این اوقات فراغت خود را به ورزش کاراته اختصاص می‌داده، می‌افزاید:‌به این رشته ورزشی علاقه زیادی داشتم و کمربند قهوه‌ای نیز دریافت کردم؛ ولی به دلیل مشکلات مالی و کمبود وقتی که به واسطه کار در جاده با آن روبرو شویم؛ دیگر فرصت ادامه دادن این حرفه را نداشتم؛ امیدوارم به بهبود وضعیت رفاهی رانندگان توجه بیشتری شود تا ما با دغدغه‌های کمتری بتوانیم در این حرفه فعالیت کنیم.

سه شنبه 18 ارديبهشت 1397
04:10:18
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT