زنان کارگر و دغدغه های بی پایان!


مریم بهبهانی‌فر
‌امروزه زنان به واسطه‌ی رشد جمعیت و تحصیلات دانشگاهی که به آن دست یافته‌اند؛ نیمی از جمعیت فعال کشور را تشکیل می‌دهند و این قشر از جمعیت در سال‌های دور سهم آنها از تولید ناخالص ملی ناچیز بود؛ ولی در سال‌های اخیر در پی تغییر فرهنگ‌ها و کلی سبک زندگی‌ها بروز و ظهور فعالیت‌های اقتصادی زنان بیش از گذشته‌ شد؛ البته بخشی از آن بر اثر مشکلات اقتصادی خانوارها بود. در شرایط فعلی که آمارها بیانگر افزایش طلاق و رشد جمعیت زنان سرپرست خانوارها هستند و از سویی دیگر نیز تنگناهای اقتصادی ضرورت همکاری و همیاری زن و مرد را در اداره‌ی مشکلات زندگی دوچندان کرده است؛ زنان بیشتر به عرصه‌های اجتماعی و فعالیت‌های اقتصادی روی آوردند؛ به عبارتی دیگر باید گفت بالا بودن هزینه‌های خانواده، کافی نبودن درآمد مرد برای پاسخگویی به نیازهای خانواده ضرورت اشتغال زنان را ایجاب کرده است. در این شرایط با وجود‌ آنکه قانون کار برای کمک به زنان شاغل به ویژه زنان کارگر امتیازاتی را پیش‌بینی کرده، اما متاسفانه کارفرمایان توجهی به آنها ندارند تا آنجایی که در قزوین برخی از کارفرمایان تلاش می کنند از قوانینی چون مرخصی زایمان، حق شیر مادران، ایجاد مهدکودک، سرویس ایاب و ذهاب بگریزند و حتی رغبتی به استخدام زنان متاهل نشان نمی‌دهند. متاسفانه در محیط‌های صنعتی بستر کار به گونه‌ای شده که زنان کارگر باید از تبعیض‌های قانونی رنج ببرند و علاوه بر آنکه در مشاغل پرزحمت با ساعات کار طولانی به کار گرفته می‌شوند؛ از نسبت به مردان حقوق و مزایای کمتری دریافت می‌کنند و به طور معمول نیز در صف اول اخراج‌ها قرار دارند. در آستانه روز جهانی کارگر، پای صحبت برخی از بانوان شاغل در واحدهای صنعتی نشستیم. آنها نداشتن امنیت شغلی را اصلی‌ترین دغدغه خود مطرح کردند و بر ایجاد بسترهایی برای آرامش خاطر حفظ و امنیت زنان در واحدهای تولید تاکید داشتند؛ قراردادهای توافقی و پایین‌تر از نرخ مصوب قانون کار، آن هم یک تا سه ماهه از دیگر دغدغه‌هایی بود که این بانوان به آنها اشاره کردند.  کارگران زن امنیت شغلی ندارند خانم جوانی که با داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد در بخش تولید یکی از واحدهای صنعتی استان مشغول به کار است؛ در گفت‌وگو با ولایت می‌گوید: امروزه مشکلات اقتصادی سبب شده که بانوان به ناچار باید برای تامین اقتصاد زندگی همپای مردان کار کنند و از آنجایی که در محیط‌های دولتی و فرهنگی فرصتی برای اشتغال همگان نیست؛ از این‌رو بسیاری از بانوان به واحدهای تولیدی روی می‌آورند. او که مایل نیست نامی از او درج شود؛ اضافه می‌کند: واحدهای تولیدی محیط‌های مناسبی برای اشتغال بانوان نیست؛ به ویژه آنکه یک خانم اپراتور دستگاه هم باشد؛‌ چرا که کار با دستگاه در محیط کاملا مردانه و با سختی کار زیادی انجام می‌گیرد و متناسب با توان جسمانی زنان نیست. این بانوی شاغل در واحد تولیدی از کار در شیفت شب بانوان سخن به میان می‌آورد و می‌افزاید: این وضعیت برای زنان شایسته نیست؛ چرا که در سلامت جسمانی و روانی زنان اثر می‌گذارد و مهمتر آنکه گاهی شاهد هستیم زنان حتی در شیفت شب فاقد سرویس‌هی ایاب و ذهاب هستند که این روند امنیت زنان را به خطر می‌اندازد؛ او یادآور می‌شود: ساعات کاری 12 ساعته در شیفت شب سبب می‌شود که محصول تولیدی ضایعات بیشتری داشته باشد؛ چرا که کارگر در کار طولانی‌مدت و توام با خستگی دیگر به کیفیت تولید توجهی ندارد؛ همچنین سختی‌های کار منجر به بروز بیماری‌های متعدد در آنها می‌شود که در این صورت کار کردن برای او دیگر مقرون به صرفه نیست؛ چرا که باید بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف هزینه‌های درمانی خود کند. او پایین بودن حقوق و مزایای بانوان نسبت به مردان را دغدغه‌های این قشر عنوان و اضافه می‌کند: زنان اگرچه در واحدهای تولیدی به همان میزان مردان کار می‌کنند که گاها ساعات کاری آنها بیشتر نیز هست؛ اما مزایای دریافتی آنها کمتر از مردان است، ما شاهد هستیم زنان اضافه کار، حق عائله‌مندی و برخی موارد دیگر نمی‌گیرند؛ از این‌رو دریافتی زنان همیشه کمتر از مردان است. این بانو عدم اجرای نظام طبقه‌بندی را از دیگر مشکلات کارکنان در واحدهای صنعتی عنوان و خاطرنشان می‌کند: متاسفانه در بنگاه‌های اقتصادی نیز حقوق فرد دیپلم با فردی که دارای مدرک تحصیلی دانشگاهی فوق‌لیسانس و لیسانس است، یکسان پیش‌بینی شده که این اجحاف به نظر می‌رسد، چرا باید دریافتی فردی که مدت زمانی را به تحصیل اختصاص داده‌ و در این باره هزینه کرده با فرد دیپلم یکسان باشد و متاسفانه بی‌توجهی به میزان دریافتی‌ها به زنان بیشتر است. او با اشاره به تنگناهای اقتصادی موجود در جامعه عنوان می‌کند: اگر چه امروزه تعداد زنان سرپرست خانوار افزایش یافته و از سویی دیگر نیز بانوان برای تامین اقتصاد زندگی حتی اگر هم مجرد باشند باید همپای مردان خانواده کار کنند؛ ولی اغلب شاهد هستیم که از این قشر سوءاستفاده‌هایی صورت می‌گیرد و متاسفانه کارفرمایان از حق کارگر عبور می‌کنند و بیشتر با زنان، قراردادهای توافقی و یک یا سه ماهه منعقد می‌کنند و حتی نرخ مصوب قانون کار را به آن‌ها پرداخت نمی‌کنند و از آنجایی که فرصت‌های اشتغال بسیار اندک است؛ بانوان نیز به ناچار باید بپذیرند؛ چرا که همین درآمد اندک را هم از دست می‌دهند. این بانوی شاغل در واحد صنعتی با اشاره به زیرپای گذاشتن قوانین کار از سوی کارفرمایان بیان می‌کند: بر اساس قانون چنانچه کارگری یکسال و یک ماه سابقه بیمه داشته باشد می‌تواند بیمه بیکاری دریافت کند؛ ولی در موارد زیادی شاهد هستیم که کارفرما، کارگر را اخراج می‌کند و نامه بیکاری نیز در اختیار آن‌ها قرار نمی‌دهد که این نیز زیرپا گذاشتن قانون است.  کارفرمایان از قوانین کار عبور می‌کنند یکی دیگر از بانوانی که در واحد تولیدی مشغول به کار است؛ نداشتن امنیت شغلی و آرامش خاطر را مهم‌ترین دغدغه بانوان کارگر عنوان و بیان می‌کند: متاسفانه بسیاری از کارفرمایان به دنبال فرار از قانون هستند؛ از این رو بانوان متاهل را جذب نمی‌کنند و یا اگر هم خانم مجردی در شرکت آن‌ها مشغول به کار است پس از ازدواج دیگر با او قرارداد نمی‌بندند که ناچار نباشند؛ برخی مزایا را در اختیار او قرار دهند. سمیه [...] با اشاره به عدم پذیرش مرخصی زایمان زنان از سوی بسیاری از کارفرمایان می‌گوید: کارفرمایان به طور معمول وقتی از باردار بودن خانم‌های شاغل در مجموعه‌شان مطلع می‌شوند؛ قرارداد او را لغو می‌کنند؛ در حالی که قانون 6 ماه مرخصی برای زنان شاغل پیش بینی کرده است. او ادامه می‌دهد: وقتی بانویی پس از گذراندن دوره مرخصی زایمان خود که در قانون ذکر شده، می‌خواهد به محل کار خود بازگردد کارفرما دیگر او را پذیرش نمی‌کند که این احجاف در حق مادران است. این بانوی کارگر از فقدان مهدکودک در شهرک‌های صنعتی سخن به میان می‌آورد و می‌افزاید: چنانچه مادری دارای فرزند باشد و برای تامین مخارج زندگی ناچار به کار کردن باشد با دغدغه نگهداری فرزند روبرو خواهد شد. سمیه خاطرنشان می‌کند: شهرک‌های صنعتی که فاقد مهدکودک هستند؛ هزینه مهدکودک‌های درون شهر نیز بسیار بالا است که با درآمد اندک کارگری همخوانی ندارد. از سویی دیگر نیز ساعت کار در واحدهای تولیدی بسیار زیاد است و مطابق با مهدکودک‌های درون شهر نیست؛ در این میان در نظر بگیریم بانویی با مشکل اقتصادی روبرو باشد و یا زن سرپرست خانوار باشد؛ چطور باید میان کار در واحد صنعتی و نگهداری فرزند هماهنگی ایجاد کند. او پیشنهاد می‌دهد: در شرایط فعلی که بانوان ناچار به کار کردن هستند باید در شهرک‌های صنعتی و یا درون شهرها مهدکودک‌های ارزان قیمت وجود داشته باشد که بانوان دارای نوزاد و خردسال بتوانند با امنیت خاطر بیشتری در محل‌های کاری خود حضور داشته باشند.  به روز نبودن صنایع به سلامت جسمانی زنان آسیب می‌رساند بانوی دیگری که به دلیل مشکلات مالی زندگی، کار در خط تولید را انتخاب کرده نیز به ولایت می‌گوید: شاغلان واحدهای صنعتی از تغذیه مناسبی برخوردار نیستند که این روند به زنان بیشتر آسیب می‌رساند. سمیرا می‌افزاید: واحدهای تولیدی که با مواد شیمیایی سر و کار دارند باید در طول شیفت کاری به عنوان میان وعده شیر در تغذیه کارگران بگنجانند که متاسفانه کارفرمایان به این موضوع توجهی ندارند و این سبب می‌شود که کارگر پس از مدتی کار به دلیل تماس با مواد شوینده به لحاظ جسمانی با آسیب روبرو شود و در این میان زنان به واسطه آنکه توان جسمانی اندکی دارند؛ بیشتر آسیب می‌بینند. او ادامه می‌دهد: در شرایطی که کارگر باید از 7 صبح تا 7 شب کار کند؛ کارفرما باید وعده ناهار او را تامین کند که متاسفانه کارفرمایان به دلیل بالا بودن هزینه ها وعده ناهار را یا حذف می‌کنند و کارگر باید غذایی که از شب تدارک دیده را به همراه بیاورد و درواقع غذای مانده میل کند و اگر هم شرکتی بخواهد به کارگران غذا بدهد؛ کیفیت غذا به قدری پایین است که خوردن آن تنها سبب بیماری می‌شود؛ درواقع کارفرما توجهی نداردکه کارگر هم به آسایش و رفاه نیاز دارد. بانوی دیگری که دانشجوی مقطع کارشناسی است و در خط تولید مشغول به کار می‌باشد از به روز نبودن واحدهای تولیدی سخن به میان می‌آورد و می‌افزاید: بی‌توجهی کارفرمایان به تکنولوژی روز سبب شده که کارگران خط تولید ناچار باشند جعبه‌هایی که تولیدات را در آن‌ها جمع آوری کرده‌اند را با دست جابجا کنند که این روند سلامت جسمانی زنان و حتی مردان تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بانو با اشاره به عدم آشنایی کارگران با دستگاه‌ها و ماشین‌آلات بیان می‌کند: متاسفانه کارفرمایان بدون آنکه کارگر را تحت آموزش‌های فنی و ایمنی قرار دهند او را وارد خط تولید می‌کنند؛ از این رو اغلب شاهد حوادث ناگواری برای کارگران هستیم؛ در حالی که کارفرمایان باید به کارگران آموزش‌های لازم را ارایه دهند و درمشاغل زیان آور لباس‌های ایمن در اختیار آن‌ها قرار دهند که امنیت جانی آن‌ها حفظ شود. او با بیان این مطلب که برخی بانوان شاغل در واحدهای تولیدی زن سرپرست خانوار و دارای فرزند هستند؛ می‌گوید: متاسفانه کارفرمایان حقوق‌ها؛ را در زمان معین پرداخت نمی‌کنند در این شرایط زنی که سرپرست خانوار و مستاجر است و باید مخارج زندگی را تامین کند تعویق حقوق او را با مشکلات زیادی روبرو می‌کند. این بانو خاطرنشان می‌کند: اگرچه امروز زنان ناچار به کار کردن هستند ولی نباید از این موضوع سوءاستفاده شود و آن‌ها را در ساعات کاری طولانی مدت به کار بگیرند و حقوق و مزایای اندک در اختیار آنها قرار دهند. او یادآور می‌شود: کارگر به نشاط و تقویت روحیه نیازمند است. اگر کارفرمایان کلاس‌های ورزشی برای کارگران در نظر بگیرند تا آن‌ها فرصتی پیدا کنند که در میان کار تحرک داشته باشند با آرامش خاطر بیشتری در محل کار حضور می‌یابند و این منجر به افزایش کیفیت تولیدی نیز می‌شود.

سه شنبه 4 ارديبهشت 1397
03:57:19
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT