سرمای دیررس بهاره؛ بلای خاموش کشاورزی


ولایت ـ پروین شهسواری:
کشاورزان ما از دیرباز با مشکل سرمای دیررس بهاره دست و پنجه نرم می‌کنند و این بلای خاموش در عرصه کشاورزی سالانه خسارات قابل توجهی در اقصی نقاط جهان به کشاورزان وارد می‌کنند که در این بین کشاورزان ما نیز از بلای طبیعی بی‌بهره نیستند؛ اما می‌توان برای مواجهه با این عمل طبیعت راهکارهایی اندیشید تا بلکه بتوان تا حدودی بسته به شدت سرما و استفاده از راهکارها از شدت خسارات وارده به باغات کاست. در کشاورزی مدرن یعنی کشورهای اروپایی و آمریکا که بیشترین بهره‌وری را از کشاورزی دارند به جهت کسب اطلاعات بیشتر کشاورزان از شرایط جوی زمان‌های کوددهی، سم‌پاشی و ... سیستمی را طرح‌ریزی کرده‌‌اند به نام هواشناسی کشاورزی که همان هواشناسی معمول است؛ اما با دقت بیشتر و مخصوص کشاورزی که با بررسی نقاط و موقعیت‌های سال‌ها و فصول گذشته اطلاعات دقیقی را به کشاورزان در مورد تصمیم‌گیری‌های آتی به آن‌ها می‌دهد. البته در کشورهای پیشرفته روش‌های مقابله با سرمازدگی با تجهیزات مدرن و دستگاه‌های به روز تا حد قابل توجهی اثرات سرمای بهاره را در باغات کاهش می‌دهد؛ اما در ایران متاسفانه با نبود این تجهیزات بایستی با روش‌های سنتی به مقابله با این بلای طبیعی پرداخت. در حال حاضر با گذشت 25 روز از بهار و گلدهی برخی درختان هواشناسی از ورود سامانه‌ای سرد در استان خبر می‌دهد که می‌تواند به محصولات کشاورزی خسارت وارد کند. در این باره، بهروزی، کارشناس هواشناسی استان قزوین در گفتگو با ولایت می‌گوید: در اغلب نقاط استان از امروز تا اواسط هفته کاهش 5 تا 10 درجه‌ای هوای را خواهیم داشت که در برخی نقاط مانند آوج، کوهین و ارتفاعات شمالی و کوهستان استان دما به زیر صفر خواهد رسید. وی همچنین در خصوص پیش‌بینی میانگین بارش‌ها در فصل بهار نسبت به سال گذشته خاطرنشان می‌کند: میانگین بارندگی‌های استان در بهار امسال تاکنون نسبت به مدت مشابه سال قبل 18 درصد کاهش را نشان می‌دهد و طبق پیش‌بینی‌های بلندمدت برای فصل بهار در برخی نقاط بارش‌ها کمتر از حد نرمال خواهد بود. با اطلاع از وضعیت هواشناسی استان و کاهش دمای 10 درجه‌ای در استان این نگرانی در بین کشاورزی وجود دارد که ممکن است محصولات کشاورزی و باغات خسارت ببینند که باید در این حین کشاورزان بدانند که چگونه به مقابله با این سرما بپردازند تا محصولاتشان کمترین خسارت را ببیند. به سراغ دکتر مهدی مهرپویان مدیریت راهبردی بخش کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان رفتیم تا راهکارهای مقابله با این پدیده طبیعی را جویا شویم.  نیمه شب دوشنبه تا صبح سه شنبه افت شدید دما اتفاق می‌افتد مهرپویان در گفتگو با ولایت ضمن اشاره به سامانه سردی که از روز یکشنبه وارد استان شد؛ می‌گوید: این سامانه نوعی یخبندان انتقالی از عرض‌های شمالی است که قطبی و بسیار سرد بوده و همراه با باد و ابرناکی و کاهش محسوس دما اتفاق می‌افتد و عموما خود این سامانه علی‌رغم کاهش ناگهانی دما قابل مدیریت نیست. وی ادامه می‌دهد: وجود ابر و وزش باد و وجود رطبوت بالای این سامانه در تعدیل دما بسیار موثر است و خطر سرمازدگی را کاهش می‌دهد و با توجه به اینکه هوا بسیار سرد خواهد شد؛ بعد از گذر سامانه، خطر جدی‌تر خواهد شد.  باغات انگور در خطر سرمازدگی وی با تاکید بر اینکه در حال حاضر باغات انگور در خطر شدید سرمازدگی قرار دارند؛ ادامه می‌دهد: از نیمه شب روز دوشنبه تا صبح سه‌شنبه افت شدید دما اتفاق می‌افتد و به لحاظ حساسیت باغات انگور چون بیشتر در حالت خوابیده هستند؛ این سرمازدگی محتمل خواهد بود. مهرپویان تصریح می‌کند: خطر اصلی به صورت محلی و در شرایطی خاص عموما بعد از گذر سامانه سرد اتفاق می‌افتد. یعنی از نیمه شب یکشنبه 26 و دوشنبه 27 فروردین که آسمان بدون ابر خواهد بود؛ شروع می‌گردد که چنانچه در این فاصله زمانی تا 7 صبح روز‌شنبه باد بوزد باز هم خطری نخواهیم داشت؛ اما اگر باد بایستد و وزشی نباشد؛ خطر یخبندان تشعشعی حتمی است؛ اما میزان خسارت به عوامل زیادی بستگی دارد. وی در خصوص حد سرمای کشنده برای باغات انگور می‌گوید: دمای کشنده برای انگور در زمان تورم جوانه‌ها 3 درجه زیر صفر، در زمان دوبرگی 7/1 درجه زیر صفر و در مرحله 4 برگی نزدیک به یک درجه زیر صفر است یعنی باغاتی که از نظر رشدی جلوتر هستند؛ خطر در آن‌ها بیشتر است. به گفته این مسئول، باغات خوابیده، باغات خشک و بیل خورده و دارای علف هرزه و باغاتی با خاک روشن بیشتر از باغات دیگر در خطرند. وی تاکید می‌کند: احتمال خسارت در باغات میوه که مرحله حساس خود را گذرانده‌‌اند؛ کمتر است و عمده تهدید متوجه باغات انگور است.  روشن کردن بخاری و آبیاری باغات، خطر سرمازدگی را کاهش می‌دهد مهرپویان در پاسخ به این سوال که کشاورزان در مقابله با این سرما و افت دما چه اقدامی باید انجام دهند؛ می‌گوید: راهکارهای اصلی مدیریت سرما تنها در شرایط وارونگی دمایی و یخبندان تشعشعی جواب می‌دهد که شامل روشن کردن بخاری‌ها یا پلار باغی، استفاده از دراگون یا دمنده حرارتی پشت تراکتوری، ماشین مولد مه، ماشین مولد باد و آبپاشی روی درختان و استفاده از چاهک معکوس، اتوپلای و ترکیب این سیستم‌ها با هم و پرواز دادن هلی‌کوپتر است. وی می‌افزاید: بخاری‌ها هم باید حداقل 60 عدد در هکتار باشد و بهتر است شعله آن‌ها کم و با فاصله مشخص در کل باغ توزیع شود. به گفته مهرپویان، حداکثر خطر سرما 5/6 تا 7 صبح است؛ لذا باید مواد سوختنی کافی باشند و تا آن موقع بسوزند؛ در حالی که خیلی از باغداران سوختشان تا نیمه‌های شب تمام می‌شود.  به هر حال سالیانه وجود سرمای دیررس بهاره خسارات زیادی را به بخش کشاورزی استان وارد می‌کند که می‌بایست باغداران و کارشناسان با هماهنگی هم نسبت به مدیریت باغات و تغییر ارقام و استفاده از ارقام مقاوم همگام با طبیعت پیش رونده همچنین استفاده از تجهیزات به روز دنیا در مقابله با اثرات سرما‌زدگی در باغات نیز می‌تواند تا حدودی زیادی در کاهش خسارات تاثیرگذار باشد.

دوشنبه 27 فروردين 1397
04:19:09
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT