باغستان هزار ساله، تشنه نگاه مسئولانه


فتانه سعیدی
باغستان هزار ساله سنتی قزوین، آخرین نفس‌هایش را می‌کشد. شهری که در روزگاری نه چندان دور، به شهری میان باغی معروف بود و بیش از 5 هزار هکتار باغستان، جان و حیاتی همیشه بهاری بدان بخشیده بود؛ حالا در حسرت باغ‌هایی است که یکی پس از دیگری خشک می‌شوند و قزوین، نخستین بار در این سال‌ها، با از دست دادن ریه‌های تنفس‌اش، آلودگی هوا را تجربه می‌کند. روند تخریب باغستان‌های قزوین، در نتیجه توسعه شهر و اقدامات عمرانی هر روز سرعت بیشتری می‌گیرد که مساحت باغستان‌ها از 5 هزار هکتار به حدود 2000 هکتار رسیده و این وضعیت، آینده مبهمی را برای باغستان سنتی رقم زده است. چند مدیریتی در اداره باغستان، اجرای پروژه‌های پل‌سازی، تجاری سازی پلاک‌های مجاور خیابان، دلسرد شدن باغداران برای ادامه باغداری و ناامنی و تامین نشدن به موقع آب، از مواردی است که سبب شده تا باغدار و مجموعه‌های مدیریتی در سال‌های اخیر به تفاهم جامع نرسند و باغستان‌های سنتی به عنوان گنجینه هزار ساله قزوین، در این شرایط بیشترین هزینه را بپردازند و به جای سیر صعودی، رو به افول باشند. یک باغدار سنتی قزوینی با مهم شمردن نقش باغ‌های سنتی در زندگی مردم، معتقد است: سودی که این باغستان دارد برای عموم مردم است و واجب است تا همگان در زنده نگه داشتن این مجموعه و احیای آن کوشا باشند. عباس بابائیان، اما می‌گوید: متاسفانه ما به داشته‌هایمان اهمیت نمی‌دهیم؛ این در حالی است که سالانه هزینه‌های زیادی صرف کاشت درخت می‌کنیم؛ ولی به این باغستان که مانند کمربند سبز، شهر را محافظت کرده، اهمیتی نمی‌دهیم. وی با بیان اینکه در استان، تعصبی برای آبادی باغستان وجود ندارد؛ می‌افزاید: از همان ابتدا سیاست حذف در باغستان وجود داشته و برای اجرای هر پروژه‌ای اول به حذف باغ‌ها فکر کرده‌اند، به جای اینکه مسیر پروژه‌ها را تغییر دهند. به گفته باباییان، می‌بایست به باغداری و باغستان به عنوان یک سرمایه تولیدگر نگاه شود و اعتقاد به حفظ و احیای باغ‌ها در همه مسئولین استانی وجود داشته باشد. این باغدار سنتی از باغستان به عنوان واحدهای کوچک تولیدکننده یاد می‌کند و می‌افزاید: زمانی یک باغدار کل سرمایه‌اش را که می‌توانست در جای دیگر سرمایه‌گذاری کند در باغستان آورده و با عشق و جان از آن نگهداری کرده حق نداریم حالا که می‌خواهد تولیدگر باشد و شغل بیافریند؛ سد راهش شویم. بابائیان تصریح می‌کند: وجود مشکلات و عدم حل آنان از سوی مسئولان مانند دستبندی است که بر دستان باغدار زده می‌شود و انگیزه کار کردن را از او می‌گیرد. وی بحران آب را مشکل مهم باغستان ذکر می‌کند و اضافه می‌کند: از قدیم این کمبود آب وجود داشته، ولی مردم مدیریت می‌کردند و این باغستان به عنوان بزرگترین پدیده آبخیزداری کمک زیادی به حفظ آب می‌کرد؛ اما حالا وضعیت این طور نیست. درست است که تامین آب شهر مهم و ضروری است؛ ولی مسئولان می‌توانند از پساب شهر قزوین سهمیه‌ای به باغستان اختصاص دهند و باعث افزایش سطح آب‌های زیرزمینی در باغ‌ها شوند تا مشکل و بحران آب این مجموعه نیز رفع شود. بابائیان تاکید می‌کند: اگر مشکل آب باغستان حل شود خود به خود همه مشکلات دیگر نیز حل خواهد شد. این باغدار شانسی بودن درآمد زندگی به علت نبود برنامه‌ریزی و مشکل آب را از دیگر مشکلات این حوزه می‌داند و می‌افزاید: کشاورز و باغدار نمی‌تواند روی کار و سرمایه‌ای که در باغ دارد؛ برنامه‌ریزی کند؛ چرا که نمی‌داند امسال محصول دارد یا نه. یک باغدار دیگر نیز، مشکل آب را مهمترین مساله باغستان سنتی می‌داند و می‌گوید: مهمترین کاری که باید در باغستان انجام گیرد اختصاص سهمیه آب است. قرار بود سالانه 8 میلیون متر‌مکعب آب به باغستان اختصاص یابد، هر چند این مقدار در سال‌های بی‌آبی و کم‌آبی، خیلی کم است، ولی همان مقدار را هم کم‌لطفی کردند و در سال گذشته فقط دو میلیون متر مکعب واگذار شد، آن هم در موقعی که بیشتر، رودخانه‌ها و نهرها را سیراب کرد و به اندازه 500 هزار متر‌مکعب هم کارایی نداشت. مرتضی تدین می‌افزاید: در صورتی که امکان دارد آب در اسفند و یا فروردین‌ماه و قبل از زمانی که گشت گندم به آب احتیاج دارد، در کانال جاری شود و یا در روزهای اول همزمان با کشت گندم، چون ضرر آبیاری در گرما از منافع آن به ویژه برای درختان پسته بیشتر است. وی بر لزوم سر و سامان دادن آب‌های سطحی و فاضلاب شهر که از نقاط مختلف جاری می‌شود به منظور جلوگیری از خسارت به باغستان تاکید کرده و اضافه می‌کند: مالکیت باغستان خصوصی است و باغداران می‌توانند از ورود آ‌ب‌های سطحی همانند مردم شهر که سر کوچه‌ها را با کیسه شن، ماسه و خاک مسدود می‌کنند به باغ‌های خود جلوگیری کنند. در این صورت آیا راهی وجود دارد که این آب را به بیرون شهر هدایت کرد. این باغدار تاکید می‌کند: باید با ساخت کانال‌هایی، ‌آب را به بیرون شهر هدایت کرد؛ البته می‌توان با هزینه چندین میلیاردی و هر ساله هم برای لایروبی و مرمت کانال‌ها هزینه‌های دیگری مصرف کرد، ولی آیا بهتر نیست در ازای پرداخت هزینه آن، سر و سامان دادن آب‌های سطحی را به باغداران سپرد، همان‌طور که تا به حال آنان بودند که صدمه این کار را می‌دیدند تا از تخریب شهر جلوگیری کنند.

دوشنبه 21 اسفند 1396
05:00:27
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT