مسجدی‌ها 3/5 درصدند؛ آیا؟


حسن شکیب‌زاده
بر اساس آموزه‌های دینی، منابع و مستندات قرآنی و روایی ما، جایگاه ارزشمند مساجد و اهمیت حضور در آن و شرکت در جماعات، بر احدی پوشیده نیست؛ لیکن علیرغم اهمیت موضوع، در ارتباط با حضور در مساجد و جماعات در گروه‌های سنی مختلف، از جمله جوانان و نوجوانان، با دو گروه عمده مواجه هستیم، گروهی که از گذشته اهل مسجد و جماعات بوده و هستند و در هر شرایطی حضور در جماعات و مساجد را بر خود وظیفه می‌دانند و گروه عمده‌ای که متاسفانه به دلیل عملکردهای منفی متولیان امور، همانند گروه اول در مساجد و جماعات حضور نمی‌یابند. طبیعی است وقتی متولیان مساجد به جای هدایتگری جامعه در امور دینی و فرهنگی، به امور سیاسی رایج می‌پردازند و با اجرای هر برنامه‌ی فاقد ارزش و محتوایی، بخشی از مردم را از مساجد دور می‌کنند؛ نتیجه می‌شود آماری که جانشین فرمانده‌ی سپاه صاحب‌الامر(عج) استان در نشست استانی مربیگری پیشگیری از اعتیاد، ارایه کرده‌اند. وی در این نشست تنها 3/5 درصد جمعیت استان قزوین، یعنی حدود 50 هزار نفر از حدود یک و نیم میلیون جمعیت ‌را مسجدی دانسته‌اند که امیدواریم حداقل همین آمار به درستی استخراج شده باشد. چرا که با توجه به عملکرد برخی از مساجد، اگر همین میزان از مردم جامعه‌ی کوچک ما مسجدی باشند؛ جای شکرش باقی است. واقعیت این است که حضور مردم در بسیاری از مساجد و ارتباط آنها بویژه با روحانیت بسیار کمتر از گذشته شده است و این در حالی است که در طول حدود 1400 سالی که اسلام وارد ایران شده است، به برکت پیروزی انقلاب اسلامی، هیچگاه روحانیت تا بدین اندازه امکان تبلیغ مسایل دینی را نداشته است؛ پس چگونه است که با گذشت 40 سال از پیروزی انقلاب اسلامی و با توجه به این که همه‌ی تریبون‌ها و مساجد در اختیار مبلغان دینی بوده و هست؛ مساجد همچنان فاقد حضور حداکثری مردم در جماعات است. به یاد داشته باشیم که طی تمام قرون گذشته، مردم و روحانیت در پیوندی نزدیک با هم بودند. همواره عده‌ای از مردم، با هزینه مردم به تحصیل علوم دینی می‌پرداختند و سپس به میان همان مردم باز می‌گشتند و به عنوان معلمان دینی که حقوق‌شان را نیز از مردم می‌گرفتند، شبانه‌روز و با اخلاص تمام در مساجد، هیات‌ها، جلسات خانگی و حتی در اماکن خصوصی به تبلیغ و نشر دین می‌پرداختند. آنها معتمدان محل بودند و طرف مشورت مردمی که در اطراف مساجد زندگی می‌کردند، در جشن‌ها و عزاها با مردم بودند، از خواندن اذان در گوش نوزاد تا قرائت خطبه‌ی عقد و تدفین اموات و از اداره وجوهات شرعیه تا حل و فصل اختلافات اهالی، مورد مراجعه‌ی دایمی مردم بودند. در واقع، خواندن نمازهای جماعت و سخنرانی مذهبی، تنها بخش کوچکی از کارکردهای روحانیت در طول تاریخ بود. در حالی که امروزه تمام آن کارکردها، در اغلب مساجد به حضور چند دقیقه‌‌ای و تکلیف گونه‌ی روحانیون، برای خواندن نماز جماعت و بعضا ذکر چند حکم شرعی، تقلیل یافته و اداره‌ی امور مساجد به افرادی واگذار شده است که عموما با عملکرد ناصواب خود، زمینه‌ی پایین آوردن مشارکت و حضور بیش از پیش مردم در مساجد را رقم می‌زنند. به نظر نگارنده، امروزه بررسی دلایل عدم حضور مردم، بویژه جوانان در اکثر مساجد، معضل پیش پا افتاده‌ای نیست که مسئولین امر بخواهند به سادگی از کنار آن بگذرند؛ لذا بهانه‌های مختلفی برای عدم حضور در مساجد مطرح می‌شود که ابتدا بایستی تعریفی اساسی از کارکرد مساجد صورت گرفته، سپس متولیان مساجد از امام جماعت گرفته تا سرایداران مساجد، با آموزش‌های لازم، با وظایف ذاتی خود آشنا شوند. امروزه با توجه به کناره‌گیری بیش از حد جوانان از مساجد، بایستی مردم، بویژه جوانان را با فلسفه، اسرار و ارزش جماعات و حضور در مساجد آشنا کرد که طبق فرمایش پیامبر اسلام‌(ص) اگر افراد ارزش حضور در جماعات را بدانند؛ برای شرکت در آن قرعه‌کشی می‌کنند. البته نباید از این مهم نیز غافل شد که بخشی از علل عدم حضور مردم، بویژه جوانان در مساجد به خاطر رخدادهای خانوادگی و مسایل آموزشی و تربیتی موجود در فضاهای گوناگون، بویژه صدا و سیما می‌باشد؛ اما برنامه‌های اجرایی در برخی مساجد نیز نقش عمده‌ای در جهت دفع جوانان از این نهاد مقدس دارند. مواردی از قبیل برگزاری برنامه‌های صرفا با دیدگاه‌های سیاسی و جانبداری از گروه، خط و یا افراد سیاسی خاص، تشکیل هیات امنای جناحی در مساجد، یکنواخت بودن برنامه‌های مساجد، به روز نبودن آنها، تکراری بودن موضوعاتی که در مساجد مطرح می‌شود، نپرداختن به موضوعات جوانان، تکراری و طولانی بودن برخی سخنرانی‌ها. همچنین عدم توجه به بهداشت و نظافت مساجد، فقدان جاذبه‌های لازم برای حضور زنان در مساجد به عنوان نیمی از افراد جامعه، عدم اتخاذ راهکارهای کارشناسانه در جهت جذب و نگهداری جوانان، عدم استفاده از روش و شیوه‌های تبلیغ نوین، عدم توجه به کارکردهای مختلف مسجد از جمله آموزش، فعالیت‌های ورزشی، فرهنگی و هنری، انحصاری کردن امورات و فعالیت‌های مسجد و پایگاه مقاومت و کانون‌های مساجد، از جمله معضلات رایج در مساجد ما می‌باشند که اگر توجه ویژه‌ای به رفع آنان نشود؛ قطعا آمار اعلام شده دستخوش تغییرات ناگوارتری خواهد شد.

يكشنبه 20 اسفند 1396
05:20:13
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT