زایمان فیزیولوژیک؛ روشی جدید برای زایمانی ایمن


مرضیه قنبری
چندی پیش رییس اداره مامایی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اعلام کرد: ایران پس از برزیل، رتبه دوم سزارین را در دنیا دارد. دکتر فرح بابایی که در جشنواره ترویج زایمان طبیعی سخن می‌گفت، با اشاره به این‌که میانگین میزان سزارین در سال 2014 در سطح دنیا 5/18 درصد بوده است؛ تاکید کرد: میزان سزارین در سطح کشور در سال 93 و در زمان آغاز برنامه ترویج زایمان طبیعی، ۵۶ درصد بوده و با توجه به اقدامات انجام شده در راستای ترویج زایمان طبیعی در حال حاضر به 50 درصد رسیده است. وی افزود: چشم‌انداز ما این است که طی 10 سال میزان سزارین در سطح کشور را به 30 درصد برسانیم. رییس اداره مامایی وزارت بهداشت با اشاره به این‌که در سال 79 میزان سزارین در ایران 35 درصد بوده است؛ ادامه داد: این میزان در سال‌های 84 و 86 به ترتیب به 40 و 46 درصد رسیده است. در سال 89 میزان سزارین 6/45 درصد بوده و در سال 92 شاخص سزارین در ایران به 56 درصد رسیده است با توجه به روند رو به رشد زایمان سزارین شرایط ایجاد شده ایجاب کرد تا برنامه ترویج زایمان طبیعی در دستور کار وزارت بهداشت قرار گیرد که نتیجه آن تاکنون کاهش شش درصدی زایمان سزارین در کشور بوده است. دکتر بابایی در خصوص محورهای برنامه ترویج زایمان‌ طبیعی نیز تصریح کرد: ارائه خدمات زایمان طبیعی به طور رایگان در مراکز دولتی و توانمندسازی مراجعین خدمات زایمانی ازجمله این محورها هستند. در توانمندسازی مراجعین، برگزاری کلاس‌های آمادگی برای زایمان به طور رایگان در مراکز دولتی برگزار می‌شود، البته هنوز پوشش کلاس‌ها خیلی رضایت‌بخش نیست؛ زیرا فقط مراجعه‌کنندگان به بخش‌های دولتی از این آموزش‌ها بهره‌مند می‌شوند و در بخش خصوصی ممکن است بعضا عده‌ای از افراد از این آموزش‌ها بهره‌مند نشوند. وی، بابایی توانمندسازی ارائه دهندگان خدمات زایمانی را از دیگر محورهای برنامه ترویج زایمان طبیعی خواند و یادآور شد: در این محور، دوره‌های ارزیابی سلامت جنین، زایمان فیزیولوژیک، توانمندسازی مسئولین امور مامایی دانشگاه‌های علوم پزشکی و دوره کشوری مهارت‌آموزی بالینی زایمان طبیعی ویژه اعضای هیات علمی زنان و مامایی برگزار شده است. این مسئول خاطرنشان کرد: بهینه‌سازی، توسعه و تجهیز بلوک‌های زایمانی، فرهنگ‌سازی، برقراری تسهیلات جهت ارایه خدمات مامایی خصوصی در بخش دولتی و کسر اعتباربخشی مراکز دارای آمار بالای سزارین از دیگر محورهای برنامه ترویج زایمان طبیعی هستند. در بخش توسعه و ترویج بلوک‌های زایمانی، میزان پیشرفت بلوک‌های زایمانی کشور حدود 90 درصد است. با آنچه این کارشناس مامایی اعلام کرد؛ روند توجه به زایمان فیزیولوژیک در کشور افزایش یافته است. به گفته متخصصان، در زایمان طبیعی انواع دخالت‌های دارویی و پزشکی انجام می‌شود و گاهی با افزایش میزان این دخالت‌ها، عوارضی نیز برای مادران ایجاد می‌شود، اما در زایمان فیزیولوژیک در طی دوران بارداری، مادر با دردهای طبیعی خود مواجه می‌شود و روند زایمان را با کم ترین دخالت دارویی و پزشکی طی می‌کند. در این خصوص، با مینا بهرامی کارشناس مادران باردار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی استان به گفت و گو نشستیم. گفت‌وگویی که که می‌تواند اطلاعات قابل توجهی را در اختیار مادران بارداری که تمایل به انجام این نوع زایمان دارند؛ بگذارد.  این سوال برای برخی مادران مطرح است که اساسا زایمان فیزیولوژیک، چگونه صورت می‌گیرد؟ ـ زایمان فیزیولوژیک یعنی طی شدن روند طبیعی زایمان، بدون هرگونه دخالت دارویی و پزشکی. مادران عزیزی که زایمان فیزیولوژیک را انتخاب کرده‌اند؛ می‌توانند در زمان حضور در زایشگاه جهت امر زایمان، راه بروند و تحرک به آنها کمک خواهد کرد که زایمان راحت‌تری داشته باشند. همچنین نوشیدن مایعات و خوردن مواد غذایی انرژی‌زا مثل خرما، شکلات، موز و... اشکالی ندارد. در این نوع زایمان سرم‌تراپی، خوابیدن مادر در بستر، معاینات مکرر تشخیصی و اپیزیاتومی به صورت معمول انجام نمی شود و هر اقدامی فقط در صورت لزوم انجام می شود. در زایمان فیزیولوژیک، خانم باردار با دردهای کاملا طبیعی خود مراجعه می‌کند و پرونده بستری در بلوک زایمان تشکیل می‌شود. وجود همراه، هنگام زایمان؛ معمولا همسر یا مامای همراه از اصول زایمان فیزیولوژیک است.  کلاس‌های آموزشی زایمان فیزیولوژیک در چه زمانی از بارداری برگزار می‌شود؟ ـ کلاس‌ها در 8 جلسه و از هفته 20 بارداری شروع می‌شود که مدت زمان هر جلسه آموزشی حدود 2 ساعت است.  در قالب این کلاس‌ها چه اقداماتی برای مادران باردار انجام می‌شود؟ ـ ارایه برنامه‌های ورزشی ویژه دوران بارداری جهت حفظ کشش عضلانی و پیشگیری از دردهای عضلانی و استخوانی دوران بارداری مانند کمردرد، پیشگیری از افتادگی رحم و مثانه، آموزش حفظ اندام‌های بدن، مشابه قبل از بارداری، کنترل مشکلات گوارشی و بواسیر از مسایلی است که در این کلاس‌های آموزشی، ارائه و مادران نسبت به آن‌ها آموزش می‌بینند. رویکرد دیگری که در این کلاس‌ها مد نظر قرار دارد؛ آموزش برنامه‌های آرام تنی جهت کاهش استرس و اضطراب دوران بارداری و زایمان که منجر به ایجاد بارداری با نشاط و زایمانی آرام و دور از نگرانی و استرس بوده که در نهایت باعث افزایش اعتماد به نفس مادر باردار می‌شود. آموزش مراقبت‌های دوران بارداری، تغییرات طبیعی بدن در بارداری و زایمان، آموزش مشکلات و عوارض غیرقابل اجتناب دوران بارداری، تغذیه، مراحل زایمان و کنترل هیجانات خانواده موضوع دیگری است که به عنوان یکی از اقدامات در این کلاس‌ها مد نظر قرار می‌گیرد.  نکته‌ای که بیشتر مورد سوال قرار می‌گیرد که چه تفاوت اساسی بین زایمان فیزیولوژیک و طبیعی وجود دارد که اخیرا این نوع زایمان بیشتر مطرح می‌شود؟ ـ در زایمان فیزیولوژیک، مادر پیش از زایمان در کلاس‌های آمادگی برای زایمان شرکت می‌کند و با روش‌های مختلف زایمان آشنا می‌شود، آزادانه مجاز به انتخاب شیوه زایمانی است و در این روش مادر، درصورت تمایل با فرد همراه به اتاق زایمان می‌رود در روند زایمان فیزیولوژیک «همراه زن باردار» کنار اوست و مادر اجازه راه رفتن، حرکت کردن، خوردن و نوشیدن را دارد و زایمان در فضا و اتاقی انجام می شود که مادر احساس خوشایندی دارد و در تمام مراحل آزادی عمل دارد. ضمن اینکه، فضای اتاق زایمان محیطی آرام شبیه منزل، در کنار استفاده از توپ‌های مخصوص زایمان، دوش و وان با تخت‌های راحت در موقعیت‌های ایستاده، نشسته و به پهلو می‌باشد.  برای انجام این نوع زایمان شرایط خاصی هم لازم است؟ ـ در درجه اول، هیچ منعی جهت زایمان طبیعی نباید وجود داشته باشد. برای مثال نبودن جفت سرراهی. ضمنا بهتر است خانم باردار طی دوران بارداری کلاس‌های آمادگی زایمان را گذرانده باشد تا مهارت‌های لازم را جهت حضور در این نوع زایمان کسب کند. همچنین همراه وی که ترجیحا همسر، خواهر و یا مادر می‌باشند؛ بایستی درچند جلسه از این کلاس‌‌ها که در مراکز مشاوره زایمان فیزیولوژیک برگزار می‌شود؛ شرکت کنند.  در زایمان فیزیولوژیک داروی خاصی هم مصرف می‌شود؟ ـ در این نوع زایمان، مصرف داروی محرک انقباضات رحمی مثل اکسیتوسین یا داروی تسکین دهنده مثل پتیدین و... در طول دردهای زایمانی و زایمان لازم نیست. زایمان فیزیولوژیک با مشارکت کامل مادر در فرآیند زایمان صورت می‌گیرد. انواع روش‌های کاهش درد زایمان «غیر دارویی» مثل ماساژ درمانی، رایحه‌درمانی، گرما‌درمانی، سرما‌درمانی، طب فشارِی، موسیقی درمانی، تن آرامی، تکنیک‌های تنفسی و .. نه تنها میزان احساس درد مادر را کاهش می‌دهد؛ بلکه سرعت زایمان و رضایت مادر را افزایش می‌دهد و سلامت کامل جنین را تضمین می‌کند. همگی این مهارت‌ها کمک می‌کند که مادر با هماهنگ کردن بدن خود با تغییرات دوران بارداری، مشکلات احتمالی ناشی از این تغییرات را به حداقل برساند.  و سوال آخر اینکه، غیر از قزوین در دیگر شهرستان‌های استان هم کلاس‌های این نوع زایمان وجود دارد؟ ـ در حال حاضر در تمام شهرستان‌ها در حوزه بهداشت ودر تمامی بیمارستان‌های دولتی و خصوصی که بخش زنان دارند؛ کلاس‌های آمادگی برای زایمان برگزار می‌شود و در مراکز و بیمارستان‌های دولتی کلاس‌های مذکور رایگان می‌باشد.

سه شنبه 24 بهمن 1396
05:04:47
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT