زنان قزوینی و مبارزاتی که دیده نشد!


مریم بهبهانی‌فر
مساله نقش زنان و حضور آنان در عرصه‌های اجتماعی به ویژه در تحول‌ها و انقلاب‌ها همیشه در طول تاریخ به طور مستقیم یا غیرمستقیم جایگاه خاص خود را داشته است. زنان در انقلاب اسلامی، پیشگام و جلودار این نهضت بودند و پیشاپیش مردها در صفوف تظاهرات خیابانی علیه نظام طاغوت حرکت کردند و در تمامی صحنه‌های انقلاب اثربخش واقع شدند. حضور زنان در تظاهرات آن هم با کودکانی که در آغوش داشتند؛ در موارد بسیاری سبب تقویت حضور مردها شده و نهضت مبارزه با طاغوت را قوت و تداوم بخشید. البته نباید فراموش شود که زنان نه تنها در پیروزی انقلاب سهم بزرگی ایفا کردند، بلکه در تثبیت این نظام و تداوم نهضت انقلاب نیز همواره جلودار بوده و در عرصه‌های گوناگون علاوه بر ارتقای حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشور علیه توطئه‌های دشمنان هم مبارزه کرده‌اند. در واقع هنر انقلاب این بوده که توانست زنان را از حاشیه به متن کشانده و وارد عرصه مبارزه با استبداد نماید. انقلاب، صحنه حضور زنان مبارزی همچون مرحومه زهرا بهتویی، مظفری، عبدالرزاقی، شکوه‌فر، طاهره ‌دایی، بهاداران، علیپور، معصومی‌فر و مرحومه نصری بود. زنانی که نقش ماندگار در تاریخ این شهر بر جای نهادند. به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب با دو تن از این بانوان مبارز که سال‌های زیادی در عرصه های مختلف فعالیت کرده اند، به گفت‌و‌گو نشستیم.  در جریان انقلاب همه یک آرمان داشتند زهرا عبدالرزاقی از بانوان نام آشنای قزوین بشمار می رود که از بدو جوانی وارد عرصه فعالیت‌های ضد طاغوت و دفاع از آرمان‌‌های امام شده است. او در گفت و گو با ولایت به تشریح جنبش‌ها و خاطرات خود از فعالیت‌های انقلابی با دیگر انقلابیون استان می‌پردازد. عبدالرزاقی متولد سال 1335 و کارشناس ارشد فلسفه بوده و سال‌ها در مدارس و مراکز آموزش عالی قزوین تدریس داشته است. او می‌گوید: فعالیت‌های اسلامی و ضد طاغوتی خود را از سال 51 که تقریبا 16 ساله بودم، آغاز کردم، آن‌ سال‌ها هنوز حزب و تشکیلاتی تاسیس نشده بود، ما به همراه شهید قدرت‌ا... چگینی و همسر ایشان مرحومه زهرا بهتویی انجمن «زینب کبری» را راه‌اندازی کردیم؛ البته آشنایی من با آن‌ها از طریق یکی از همکلاسی‌هایم به نام خانم مظفری رقم خورد که از دوستان صمیمی خانواده شهید چگینی بود. عبدالرزاقی ادامه می‌دهد: در آن‌ سال‌ها دانش‌آموز مقطع متوسطه بودیم که خانم مظفری من و خانم طاهره دایی را با خانواده چگینی آشنا کرد و ما به تدریج با انجمن آن‌ها آشنا شدیم. او می‌افزاید: در سال‌هایی که برای پیروزی انقلاب تلاش می‌کردیم صحبت از خط بندی نبود و همه یک آرمان را دنبال می‌کردیم؛ ابتدا در منزل آقایان صادق رایگان، جباری و منزل پدر شهید جمشیدی جلساتی برگزار می‌کردیم و در آن جلسات اگرچه گفته می‌شد که موضوع احکام رساله، تفسیر قرآن و حدیث است؛ اما هدف اصلی و نوک پیکان ما مبارزه با نظام طاغوتی بود. این بانوی انقلابی عنوان می‌کند: علاوه بر برگزاری مجالس در منازل یاد شده فعالیت‌های انجمن زینب کبری در منزل آقای علیپور به همراه سید محمود ابوترابی، مرحوم شهید چگینی، خانم معصومی‌فر، خانم علیپور و خانم بهادران حدود 2 سال مانده به پیروزی انقلاب، جلسات خصوصی 8 نفری داشتیم که در آن جا برای فعالیت‌های بعدی تصمیم‌گیری می‌کردیم. عبدالرزاقی بیان می‌کند: جلساتی که در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب برگزار می‌کردیم به طور مرتب از سوی نیروهای امنیتی و اطلاعاتی شناسایی می‌شدند و اغلب آن‌ها را تعطیل می‌کردند که ما هم سعی می‌کردیم محل جلسه‌ها را تغییر دهیم. او اظهار می‌کند: در سال‌های ابتدایی که به فعالیت‌های انقلابی ورود کردیم و به دنبال آن نبودیم که هدفمان از این فعالیت‌ها چیست؛ فقط از فسادهای اقتصادی، شکنجه‌هایی که به زندانیان وارد می‌کردند؛ به زندان انداختن افراد سالم و دیندار به عنوان زندانی سیاسی، حمایت‌های که شاه از اسرائیل داشت و سانسورهای رژیم وقت در نگارش کتاب‌ها، عدم رعایت عدالت، بلوکه کردن اموال مردم و تحت سلطه بودن ایران به ستوه آمده بودیم؛ البته آرمان‌های بعدی به تدریج برای ما آشکار شد و همین‌ها انگیزه‌ای بود که به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهیم. این بانوی انقلاب از بازداشت خود در قزوین و مشهد سخن به میان می‌آورد و می‌افزاید: در سال 55 که تحصیلاتم در مقطع کاردانی به اتمام رسید؛ تدریس در مدارس آبیک را آغاز کردم و به دلیل فعالیت‌هایی که در آنجا داشتم و صحبت‌هایی که برای دانش‌آموزان داشتم؛ بازداشت شدم؛ در یک سفر که به مشهد داشتیم به دیدن آقای علیپور رفتم، ایشان در آن زمان دانشجو بود و اتاقی اجاره کرد و از آنجایی که به مرحوم شریعتی علاقه زیادی داشت در منزلش نوارهای مرحوم شریعتی را جمع آوری می‌کرد و به تدریس کتاب‌های ایشان می‌پرداخت، که متاسفانه در آن سفر ما را شناسایی کردند. البته پس از چند ساعت بازجویی با دادن تعهد ما را آزاد کردند. عبدالرزاقی که خواهر 2 شهید هم هست؛ با بیان مطلب که از دوران پیروزی انقلاب خاطرات زیادی دارم، عنوان می‌کند: در آن‌ سال‌ها شهید انبارلویی برای ما کوکتل مولوتف درست می‌کرد و هنگامی که ما برای حضور در راهپیمایی‌ها و یا توزیع اعلامیه‌ می‌رفتیم آن کوکتل مولوتف‌ها را با خود می‌بردیم، یکبار که به اتفاق خانم معصومی‌فر از تظاهرات بازمی‌گشتیم درب یکی از بطری‌ها باز شد و بوی آن فضای تاکسی را فرا گرفت و ما هم از اینکه مبادا اتفاقی روی دهد یا اطرافیانمان بوی آن را احساس کنند تمام مسیر را در دلهره و نگرانی به سر بردیم که خوشبختانه اتفاقی روی نداد.  زنان اعتماد به نفس خود را تقویت کنند او تصریح می‌کند: در آن سال‌ها اگرچه ارتش به مبارزه با مردم می‌آمد؛ ولی اغلب شاهد بودیم که بسیاری از سربازان همراه مردم بودند و حتی گاهی سربازان ارتشی با مردم همراه می‌شدند و حتی به ما می‌گفتند شما بروید؛ ما شما را دنبال می‌کنیم؛ ولی با شما کاری نداریم و وانمود خواهیم کرد که شما فرار کردید. این بانوی مبارز یادآور می‌شود: به خاطر دارم 3 سال مانده بود به پیروزی انقلاب، عرصه فعالیت‌های انقلابی شدت بیشتری پیدا کرده بود، آن زمان برای اولین بار در نماز عید فطر که در مسجدالنبی هنگامی که مردم در سجده بودند؛ اعلامیه‌های امام را به صورت پنهانی توزیع کردیم و از مسجد خارج شدیم. عبدالرزاقی با بیان این مطلب که همیشه در انجام کارها با افراط‌گری‌ها مخالف بوده‌ام؛ می‌گوید: امروزه شاهد اعتراض‌هایی هستیم که آنها نیز از فشارهای سیاسی، دینی، اعتقادی، فرهنگی و اقتصادی نشات گرفته و در این میان هم دشمن هوشمندانه مردم را تحریک می‌کند؛ بنابراین مردم باید در قضاوت‌های سیاسی، اجتماعی و عرصه‌های دیگر احساساتی عمل نکنند و آگاهی‌های خود را بالا ببرند و از هیجان‌هایی که دشمن بر آنها وارد می‌کند؛ بکاهند. او از اتحاد و همدلی میان مردم سخن به میان می‌آورد و اضافه می‌کند: متاسفانه امروز برخی‌ها تنها صدای مخالف را می‌شنوند و برخی صدای موافق، برخی‌ها تنها دنبال اصلاحات و برخی مخالف اصلاحات هستند و حتی میان دوستان انقلابی که در دوره‌ای علیه نظام شاهنشاهی مبارزه می‌کردند؛ امروزه دو قطبی ایجاد شده و این‌ها شایسته نیست. این بانوی انقلابی همچنین تاکید می‌کند: انتظار می‌رود در شرایط فعلی که دشمن از روزنه‌های مختلف در حال ورود است؛ زنان اعتماد به نفس خود را تقویت کنند و با ارتقای سطح آگاهی و مطالعات خود از مباحث اساسی تربیت‌های خانوادگی دور نشوند.  زنان از تربیت فرزندان غافل نشوند مولود شکوه‌فر، دیگر بانوی انقلابی قزوین و فعال در عرصه های مختلف اجتماعی و فرهنگی است. او که کارشناس ارشد تاریخ تشیع از دانشگاه تهران و نیز دانش آموخته حوزه علمیه قم است؛ در گفت‌وگو با ولایت اظهار می‌کند: در سال 44 که تنها 15 سال سن داشتم با تشکیلات تبلیغات اسلامی در قزوین آشنا شدم و با توجه به اینکه به احکام آشنایی خوبی داشتم با حمایت این تشکیلات، در دبیرستان شیبانی در خیابان سعدی که محل تحصیلم بود کلوپ دینی را‌ه‌اندازی کردیم و درباره مسایلی هم که امام راحل مطرح می‌کردند؛ مطالبی را به دانش‌آموزان دیگر بازگو می‌کردیم؛ البته یک بار هم از سوی اداره شناسایی شدم و مورد تذکر قرار گرفتم. او ادامه می‌دهد: به یاد دارم در دوران دبیرستان که در رشته ریاضی و فیزیک تحصیل می‌کردم درباره انقلاب سفید شاه انشاء نوشتم که به من نمره صفر داده شده و از حضور در امتحانات پایانی سال هم محروم شدم. این بانوی انقلابی بیان می‌کند: در پی فعالیت‌های مذهبی که در مدرسه داشتم یک دوره تحت تعقیب قرار گرفتم؛ از این‌رو به عنوان بیمار و برای گرفتن شفا خود را در امامزاده محمد واقع در خیابان تبریز مخفی کردم و تنها خانواده‌ام شب‌ها به صورت پنهانی برای من غذا و وسایل خوردنی می‌آوردند تا اینکه بستر فرار من به قم مهیا شد و پس از مدتی نیز از آنجا به آباده در استان فارس و سپس به اهواز و آبادان گریختم و در آنجا به تدریس احکام پرداختم. شکوه‌فر خاطرنشان می‌کند: در تمامی دورانی که برای انقلاب فعالیت می‌کردیم از اسم مستعار استفاده می‌کردم، اسم‌هایی همچون خانم اسلامی، اسلام خانم، شکوه خانم دینی و تقریبا در هر شهری که بودم با یک سم خود را به افرادی که در جلساتم حضور پیدا می‌کردند؛ معرفی می‌کردم. حتی در برخی شهرها هم به لهجه‌های محلی خود آنها سخن می‌گفتم. او با بیان این که در سال‌هایی منتهی به پیروزی انقلاب هم درس می‌خواندم و هم پنهانی تدریس می‌کردم؛ می‌افزاید: در دوران دانشجویی در منزل شهید جوادی جلسات دانشجویی برگزار می‌کردیم که مرا شناسایی و دستگیر کردند؛ ولی شهید حکیم جوادی از ساواک خواست که مرا آزاد کند و او به عنوان ضامن در نزد ساواک بماند که به زندان هم فرستاده شد. * زنان همواره پشتیبان انقلاب بوده اند شکوه‌فر عنوان می‌کند: جلسات ما بیشتر در منزل آقایان مرحوم جزمه‌ای به عنوان مکتب زینب، منزل صبوحی و منزل موینی برگزار می‌شد؛ البته آن زمان از سوی دفتر تبلیغات اسلامی مسئولیت برگزاری میتینگ‌های مذهبی و سیاسی در شهرهای بوشهر، اهواز و آبادان به من واگذار شد یک دوره نیز مسئول دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی اراک بودم در پی آن و در کاشان و قم جلساتی برگزار می‌کردم. او با استناد به سخنی از امام راحل که عنوان کرده بودند بانوان حامیان این انقلاب هستند؛ اظهار می‌کند: در راهپیمایی‌ها، برگزاری میتینگ‌ها همیشه بانوان از آقایان جلوتر حرکت می‌کردند، به گونه‌ای که زن‌ها نقش اصلی و جلودار اصلی بودند؛ وقتی تظاهرات می‌شد خانم‌ها پیشگام حرکت می‌کردند و آقایان را دعوت به حضور در راهپیمایی می‌کردند. این بانوی انقلابی در مقایسه‌ای میان نقش بانوان در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی پیش از انقلاب و امروز عنوان می‌کند: در شرایط فعلی اگرچه نقش بانوان در عرصه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و سایر حوزه‌ها پررنگ شده، متاسفانه نقش آنها در خانه و خانواده و تربیت فرزندان کمرنگ شده است. شکوه‌فر ادامه می‌دهد: یک مادر باید هنرپیشه ماهری باشد به گونه‌ای که نقش خود را در خانواده و اجتماع به خوبی اجرا کند نه آنکه از تربیت فرزند و مدیریت خانواده غافل شود و در واقع تربیت فرزند را اولویت کار خود بداند. او یادآور می‌شود: اکنون نقش مادر در خانواده ضعیف شده و از این‌رو حضور فرزندان در فضای مجازی، آن هم بدون مراقبت خانواده کمتر شده است؛ در جایی که پیش از پیروزی انقلاب اولیا بر فرزندان تسلط بیشتری داشتند از این‌رو فرزندان نیز با دیدگاه دینی و تربیت اسلامی رشد کردند. این بانوی انقلابی تاکید می‌کند: اگر امروز آسیب‌هایی در میان جوانان می‌بینیم ریشه اصلی آن به خانواده بازمی‌گردد از این‌رو پدران و مادران باید ارتباط فرهنگی خود را با خانواده بیشتر کنند تا جامعه در مسیر اسلامی باقی بماند و کمتر شاهد آسیب‌های اجتماعی باشیم. شکوه‌فر خاطرنشان می‌کند: در سال‌هایی که کشور ما دچار جنگ تحمیلی بود بانوان بسیاری سعی می‌کردند، موادغذایی، پوشاک و دیگر مایحتاج برای رزمندگان فراهم کنند ما نیز به عنوان چهره‌های فرهنگی همگام با دیگر بانوان بسته‌های فرهنگی تدارک می‌دیدیم و از آن طریق برای رشد عاطفی و ارشاد رزمندگان تلاش می‌کردیم.

چهارشنبه 18 بهمن 1396
05:19:29
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT