فاضلاب و بیماری های ناشی از آن


امین راهبر
به آب‌هایی که در مصارف مختلف خانگی، صنعتی، اداری استفاده شود و به دلیل اضافه شدن مواد زائد و آلوده به آن، کیفیت خود را از دست داده، آلوده شده و دیگر قابلیت مصرف مستقیم را ندارد؛ فاضلاب گفته می‌شود. فاضلاب حاوی مواد آلوده و بیماری‌زا است که برای موجودات زنده و حتی محیط زیست خطرناک است. این آلودگی باید از بین برود تا دیگر خطری محیط زیست و سلامت موجودات زنده به خصوص انسان را تهدید نکند. برای از بین بردن این آلودگی باید آن را تصفیه کرد؛ اما در اکثر موارد این فاضلاب آلوده بدون تصفیه در محیط رها می‌شود. رها‌سازی فاضلاب در محیط زیست فقط خطرات ناشی از آن را برای مدتی از انسان دور می‌کند و در دراز مدت اثرات مخربی در محیط زیست و سلامت انسان خواهد گذاشت. مضرات دفع غیربهداشتی فاضلاب بسیار زیاد است و اگر بخواهیم این مضرات را به طور کلی دسته بندی کنیم به شکل زیر در می آید.  مضرات وارد بر انسان مضرات وارد بر محیط زیست اما با توجه به این که مضرات وارده بر محیط زیست، بر انسان نیز موثر است؛ نمی‌توان این دو را از هم جدا کرد. ـ شیوع عوامل بیماری‌زا اصلی‌ترین و شایع‌ترین ضرر دفع غیر بهداشتی فاضلاب شیوع بیماری‌های خطرناک است. فاضلاب مجموعه‌ای از مواد آلوده است که تماس این مواد آلوده با انسان باعث ایجاد بیماری در انسان می‌شود. رهاسازی غیربهداشتی و تصفیه نشده فاضلاب، باعث پخش شدن این مواد آلوده در محیط زیست می‌شود و این امکان را به عوامل بیماری‌زا می‌دهد که با تماس با انسان و وارد شدن در بدن او باعث ابتلا انسان به بیماری و شیوع آن بیماری شود. این بیماری‌ها ممکن است از نوع ویروسی، عفونی، واگیردار و یا انواع دیگر بیماری باشند که هر یک خطرات بسیاری بر سلامت انسان دارد و حتی در بعضی مواد باعث مرگ انسان می‌شود. با کمی مبالغه می‌توان گفت فاضلاب مجموعه‌ای کامل از تمام بیماری‌های موجود در انسان‌ها است. دلیل آن هم این است که فاضلاب خانگی حاوی فضولات انسان است و در این فضولات بیماری‌های موجود در بدن هر فرد را در خود دارد. فاضلاب صنعتی نیز حاوی مواد و ترکیب‌های شیمیایی خطرناک برای سلامت انسان است که تماس آنها با انسان ممکن است سبب ایجاد مشکلاتی در سلامت انسان شود. فاضلاب صنعتی بسیار خطرناک‌تر از فاضلاب خانگی است. زیرا مواد شیمیایی موجود در فاضلاب صنعتی ممکن است باعث وارد آمدن صدماتی به سلامتی انسان شود که تا به حال شناخته نشده است. حضور مواد آلوده و فاضلاب در محیط زیست و محل زندگی انسان باعث ایجاد مکانی مناسب جهت تغذیه و تکثیر حشرات موذی نظیر سوسک، مگس، پشه و موش می‌شود. ـ پشه خاکی عاملی برای انتقال بیماری سالک است. ـ مگس عامل انتقال امراضی همچون اسهال باسیلی و آمیبی، حصبه، وبا، تراخم، سل، جذام، سیاه زخم و بیماریهای انگلی می‌گردد. ـ موش نیز سبب انتقال بیماری‌های یرقان، طاعون، کریومننژیت، سالمونلا، تریشینوز، هاری و بیماری‌های انگلی مثل آمیبیاز می‌شود. حتی آلودگی‌های خشک شده فاضلاب نیز بیماری‌زا است. با خشک شدن مواد جامد داخل فاضلاب و تبدیل شدن آنها به ذرات ریز، امکان حرکت آنها همراه با باد وجود دارد و باعث انتقال عوامل بیماری‌زا از راه دستگاه تنفسی می‌شود و می‌توانند موجب ایجاد بسیاری از بیماری‌های ریوی و تنفسی شوند. ـ2ـ آلودگی منابع زیرزمینی آب فاضلاب و پساب‌هایی که با به صورت غیربهداشتی و تصفیه نشده در محیط رها می‌شوند باعث آلودگی منابع آب زیرزمینی می‌شوند. پساب، فاضلاب و شیرابه‌های رها شده در محیط پس از جذب شدن در زمین و نفوذ در خاک به آرامی به سمت سفره‌های زیرزمینی آب حرکت می‌کنند و پس از مدتی به این سفره‌های آب و منابع زیرزمینی می‌رسند؛ این فاضلاب‌ها با رسیدن به سفره‌های آب و ترکیب شدن با آنها باعث آلودگی منابع و بلااستفاده شده آب آن سفره‌ها می‌شوند. این آلودگی‌ها به طور دائم درون سفره زیرزمینی آب پخش می‌شوند و در نهایت تمام آب آن سفره را آلوده خواهند کرد. با توجه به کمبود منابع آب قابل مصرف برای انسان و محدودیت آب سفره‌های زیرزمینی، این کار باعث از بین رفتن آب‌های قابل استفاده می‌شود. استفاده از این منابع آب آلوده شده باعث بروز ناگهانی بیماری و وارد آمدن صدماتی به سلامتی انسان می‌شود. ـ3ـ آلودگی محیط زیست فاضلاب منشاء آلودگی است و باید این آلودگی از بین برود. اگر فاضلاب بدون تصفیه و غیر بهداشتی در محیط رها شود، چه در سطح زمین و چه در زیر زمین، باعث آلودگی محیط زیست می‌شود. این آلودگی در مدت طولانی باعث نابودی موجودات زنده در طبیعت، آلودگی منابع خاک و زمین و از بین رفتن گیاهان می‌شود. ـ4ـ آلودگی ظاهری محیط رهاسازی فاضلاب در محیط باعث آلودگی ظاهری محیط می‌شود. رهاسازی غیربهداشتی فاضلاب در روی زمین و محیط زندگی، باعث ناکارآمد شدن محل و از بین رفتن زیبایی محیط می‌شود که دیگر امکان زندگی و عبور و مرور در آن محیط وجود نخواهد داشت. این آلودگی‌ها توسط عوامل محیطی پخش می‌شوند و باعث آلوده شدن دیگر مکان‌ها نیز می‌شود. حضور فاضلاب و پساب در معابر و محل زندگی انسان ظاهری زشت و ناپسند به محیط داره و باعث تنفر افراد و دوری آنها از آن محیط می‌شود. ـ5ـ آلودگی هوا فاضلاب حاوی مواد آلوده و گازهای سمی خطرناکی است. این گازها در صورت مهار نشدن باعث صدمه به محیط زیست و آلودگی هوا می‌شود. مقدار زیادی از این گازها برای انسان خطرناک است و باعث ایجاد مشکلات تنفسی، خفگی و مرگ انسان می‌شود. گازهایی نظیر آمونیاک، سولفید هیدروژن (هیدروژن سولفوره) و متان که برای سلامتی انسان مضر بوده و تنفس آنها باعث ایجاد مشکلات تنفسی می‌شود. با توجه به این که یکی از منابع تولید این گازها فاضلاب است؛ رهاسازی فاضلاب در محیط باعث ورود این گازهای سمی به طبیعت و هوا می‌شود. همچنین حضور این گازها در معابر عمومی و محل زندگی باعث ایجاد بوی تعفن و زننده در محیط می‌شود. قوانین مربوط به دفع غیربهداشتی فاضلاب هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فاضلاب (فضولات انسانی، دامی و مواد زائد)، ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها، زباله در خیابان‌ها و کشتار غیرمجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پس آب تصفیه خانه‌های فاضلابی برای مصارف کشاورزی ممنوع می‌باشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجازات شدیدتر نباشد به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.

سه شنبه 17 بهمن 1396
05:00:18
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT