سرطان با خودمراقبتی قابل پیشگیری است


مرضیه قنبری ـ چندی پیش رییس اداره سرطان وزارت بهداشت با بیان اینکه رشد سرطان در جهان رو به افزایش است؛ گفت: شیوع سرطان در سال 2030 به 25 میلیون نفر در سال خواهد رسید. علی قنبری‌مطلق در تشریح آمار و وضعیت سرطان در ایران و سایر کشورها گفت: میزان بروز سالیانه سرطان در جهان از 14 میلیون نفر در سال 2012 میلادی به 25 میلیون نفر سال 2030 خواهد رسید که بیش از 70 درصد آن در کشورهای در حال توسعه رخ می‌دهد.
رییس اداره سرطان وزارت بهداشت افزود: در ایران سالیانه بیش از 90 هزار نفر دچار سرطان می شوند که تا سال 2030 میلادی، با هفتاد درصد افزایش، به 155 هزار نفر خواهد رسید. به گفته وی، میزان بروز سرطان در مردان ایرانی 134 نفر و در زنان نیز 128 نفر به ازای هر صد هزار نفر جمعیت است که کمتر از متوسط جهانی است؛ چراکه آمار متوسط جهانی در مردان 205 و زنان 165 نفر است. اما استان قزوین آنگونه که رییس دانشگاه علوم پزشکی قزوین می گوید؛ طی سال گذشته تعداد موارد ثبت شده ابتلا به سرطان حدود 1500 نفر بوده است. منوچهر مهرام در نشستی با عنوان «سبک زندگی اسلامی با محوریت حوزه سلامت و درمان» که چندی پیش برگزار شد؛ اظهار داشته است: تغذیه سالم، فعالیت بدنی و ورزش، خودداری از مصرف دخانیات و استرس از عوامل مشترک تاثیرگذار در پیشگیری از همه بیماری‌ها از جمله سرطان محسوب می‌شود. وی افزوده است: طبق پیش‌بینی‌ها انتظار می‌رود یک هزارم جمعیت در هر سالی مبتلا به انواع سرطان‌ها شود که متاسفانه روند کنونی نشان از بالاتر بودن آمار سرطان دارد. این مسئول در ادامه عنوان کرده است: در سال گذشته بیش از 1500 نفر مبتلا به سرطان شدند که بی‌شک آمار واقعی از آمار ثبت شده در استان بالاتر از این تعداد است. مهرام همچنین خاطرنشان کرده است: دلیل این اتفاق را می‌توان عدم تشخیص به موقع، بی‌توجهی و یا حضور افراد مبتلا در مراکز درمانی استان تهران و ثبت آمار آن‌ها در آمار پایتخت دانست. با این همه، با توجه به ضرورت شناخت عوامل خطرساز در بروز سرطان و از سویی علایم آن و همچنین ارائه اطلاعاتی در خصوص درمان‌پذیری اغلب سرطان‌ها در صورت تشخیص زودهنگام، هفته اول بهمن ماه در کشورمان با عنوان هفته پویش ملی مبارزه با سرطان نامگذاری شده است. «سرطان قابل پیشگیری و درمان است با خودمانی و امید»؛ شعاری است که برای این هفته انتخاب شده است. اما سرطان چه نوع بیماری است؟ چه عواملی می‌توانند زمینه ساز بروز این بیماری شوند؟ و یا چگونه می‌توان ایمنی خود را در مقابل این بیماری بالا برد؟ سوالاتی که برای ما در مواجه با بیماران سرطانی پیش می‌آید. سوالاتی که کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در گفت وگو با «ولایت» به آن ها جواب می‌دهد. سرطان قابل پیشگیری و درمان است کارشناس بیماری سرطان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در ابتدا به ارائه تعریفی از بیماری سرطان پرداخته و می‌گوید: در حالت عادی، سلول‌های بدن رشد کرده و تقسیم می‌شوند تا همزمان با نیاز بدن سلول‌های جدید ایجاد کنند. وقتی این سلول‌ها می‌میرند؛ سلول‌های جدید جای آنها را می‌گیرند. بعضی وقت‌ها این فرآیند منظم دچار اختلال شده و سلول‌های جدید وقتی به آنها احتیاجی نداریم؛ تولید می‌شوند. از سویی سلول‌های پیر هم زمانی که باید بمیرند؛ نمی‌میرند و در نهایت این سلول‌های اضافی، توده‌ای به نام بافت زاید یا تومور ایجاد می‌کنند که ممکن است بدخیم یا خوش خیم باشد.  عوامل خطرساز را در بروز سرطان بشناسیم دکتر نسرین تنکابنی در ادامه به ارائه مطالبی در خصوص عوامل تاثیرگذار در بروز این بیماری می‌پردازد و اظهار می‌دارد: این عواملی به دو بخش عوامل غیر‌قابل اصلاح و عوامل قابل اصلاح تقسیم می‌شوند، عوامل غیر‌قابل اصلاح شامل سن، جنس و ژنتیک می‌باشند که نمی‌توان در آن دخل و تصرفی داشت؛ ولی عوامل قابل اصلاح شامل کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب، الکل و دخانیات، اضافه وزن و چاقی و همچنین برخی از عفونت‌های ویروسی است که با کنترل آن می‌توان تا حدود زیادی از بروز سرطان جلوگیری کرد.  برخی شغل‌ها زمینه ابتلا به سرطان را فراهم می‌کنند این کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در ادامه سخنانش عوامل محیطی همچون آلودگی‌های آب و هوا و اشعه خورشید را نیز در بروز سرطان‌ها موثر دانسته و یادآور می‌شود: در کنار این مسائل، عواملی شغلی نیز می‌توانند بروز ظهور این بیماری موثر باشند. تنکابنی در این خصوص اذعان می‌دارد: به عنوان مثال کسانی که در معادن، کارگاه‌های مبل‌سازی، تولید کفش، نقاشی، تولید آزبست و مراکز سم‌پاشی فعالیت می‌کنند؛ احتمال بروز سرطان در آنان بیشتر از سایر افراد جامعه خواهد بود.  کاهش وزن شدید و ایجاد توده در بدن از علایم هشدار‌دهنده در بروز سرطان است وی بخش دیگر سخنانش را به علائم بیماری سرطان اختصاص داده و در این زمینه می‌افزاید: این علایم می‌توانند هشدار‌دهنده باشند به طوری که فرد به محض مشاهده هریک از این علایم بایستی هر چه سریع‌تر برای پیگیری به پزشک مراجعه کند. این کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین سابقه خانوادگی افراد در ابتدا به سرطان را یکی از علائم هشدار‌دهنده عنوان کرده و در این خصوص می‌گوید: اگر فردی در خانواده‌ای به بیماری سرطان مبتلا بوده، احتمال ابتلا سایر افراد آن خانواده برای ابتلا به این بیماری بالاتر از سایرین خواهد بود؛ از این‌رو توصیه‌ای که به این گونه از افراد می‌شود؛ آن است که به مقوله سلامتی خود حساسیت بیشتری داشته باشند. به گفته وی بی‌اشتهایی و کاهش وزن از دیگر علایم هشدار‌دهنده در بروز بیماری سرطان به شمار می‌آید. به طوری که این کارشناس دانشگاه علوم پزشکی قزوین تاکید می‌کند: اگر فردی بیش از 10 درصد از وزن خود را در عرض شش ماه بدون علت مشخص از دست بدهد؛ می‌بایستی برای انجام آزمایشات و پیگیری‌های لازم در خصوص علت اصلی این کاهش وزن به پزشک مراجعه کند. زخم بهبود نیافته، اسهال طولانی مدت یا یبوست جدید، سرفه‌های طولانی و یا گرفتگی صدا، خونریزی غیر‌طبیعی در ادرار‌، مدفوع، رحم و یا نوک پستان، استفراغ و یا خلط خونی، ایجاد توده در هر قسمت از بدن و همچنین تغییر شکل و رنگ خال‌ها‌ی موجود در بدن از دیگر موضوعاتی است که تنکابنی به عنوان علائم هشدار‌دهنده در بروز سرطان به آن اشاره داشته و یادآور می‌شود: در صورتی که فردی با یکی یا تعدادی از این علایم روبرو شد؛ می‌بایستی در اسرع وقت برای پیگیری اقدام کند.  سرطان اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود؛ قابل درمان است کارشناس بیماری سرطان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین با تاکید بر ضرورت شناخت عوامل زمینه‌ساز در بروز سرطان و همچنین علایم هشدار‌دهنده در بروز این بیماری، اذعان می‌دارد: اگر سرطان در مراحل اولیه شناسایی و اقدامات لازم برای درمان آن صورت گیرد؛ روند درمان سریع‌تر، راحت‌تر، کم هزینه‌تر و همچنین موثر تر خواهد بود.  روند ابتلا به سرطان افزایش یافته است وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به روند رو به رشد ابتلا به سرطان می‌گوید: با وجود این به دلیل افزایش آگاهی مردم و ارتقای روش‌های ‌تشخیص زود هنگام و درمان‌های موثر میزان مرگ‌های ناشی از این بیماری طی سال‌های اخیر کاهش یافته که می‌تواند مایه امید باشد. این کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین تعداد موارد ثبت شده ابتلا به سرطان در سال جاری در استان قزوین را یک هزار و 679 نفر عنوان کرده و میزان بروز استانداردشده سنی کل سرطان‌ها در کشور را 39/149 در صدهزار نفرجمعیت و این میزان را در استان 76/150 ‌‌اعلام کرده و گریزی نیز به سرطان‌های شایع در استان دارد. به گفته وی شایع‌ترین سرطان‌ها در سطح استان قزوین به ترتیب سرطان پوست، سرطان پستان، سرطان معده و سرطان کولورکتال می‌باشد. وی یادآور شد: اما سرطان‌های شایع در سطح کشور به ترتیب سرطان پستان، سرطان معده، سرطان پوست وکولورکتال است و از آنجایی که حدود 50 درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری می‌باشد؛ می‌توان با افزایش آگاهی و تشخیص زودهنگام از بروز بسیاری از موارد جلوگیری کرد.  برخی سرطان‌ها غربالگری می‌شوند تنکابنی در ادامه با اشاره به اقدامات سیستم بهداشتی و درمانی برای شناسایی موارد مشکوک به سرطان، از انجام اقدامات غربالگری در این خصوص گفته و توضیح می‌دهد: در حال حاضر امکان غربالگری سرطان‌های پستان، دهانه رحم، کولورکتال و پروستات فراهم شده به طوری که اگر فردی پس از مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت زیر مجموعه دانشگاه علوم پزشکی مراجعه کند؛ می‌تواند مورد معاینه قرار بگیرد که در صورت مشکوک بودن شرایط وی، فرد برای پیگیری‌های نهایی وضعیت سلامتی از نظر بروز سرطان به مراکز درمانی مربوطه ارجاع می‌شود.  غذاهای کم کالری استفاده شود این کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قزوین در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اهمیت تغذیه در پیشگیری از بروز برخی از بیماری‌ها همچون سرطان، از ضرورت اصلاح الگوی غذایی سخن به میان آورده و ادامه می‌دهد: یکی از توصیه‌هایی که در حوزه تغذیه انجام می‌شود؛ آن است که تا حد امکان از غذاهای کم کالری و همچنین غذاهایی که شکر و چربی کمتری دارند؛ استفاده شود. به گفته وی استفاده از غذاهای پر‌کالری زمینه‌ساز چاقی و اضافه وزن در فرد است که این مساله از یک سو خود عامل زمینه‌ساز در بروز سرطان محسوب می‌شود و از سوی دیگر می‌تواند منجر به کاهش تحرک در فرد شود که در نهایت این مساله نیز در بروز سرطان تاثیرگذار است. وی استفاده از میوه و سبزی در رژیم روزانه‌، پرهیز از مصرف غذاهای آماده، کبابی که سوخته باشد و سرخ کرده و همچنین استفاده از مواد غذایی فیبر‌دار همچون غلات و حبوبات را به عنوان شاخصه‌های اصلی در تغذیه سالم برشمرده و خاطرنشان کرد: نقش تغذیه سالم در پیشگیری و درمان سرطان تایید شده است به طوری که درصد زیادی از موارد ابتلا به سرطان با تغذیه ارتباط تنگاتنگی دارد. محدود کردن استفاده از نمک در رژیم غذایی، استفاده از نوشیدنی‌های طبیعی و کم شکر و استفاده از غذاهای تازه از دیگر مسایلی است که تنکابنی بر ضرورت توجه به آن برای پیشگیری از بروز ابتلا به سرطان مورد تاکید قرار می‌دهد.  فعالیت بدنی در پیشگیری از بروز سرطان مفید است وی در ادامه داشتن تحرک لازم را از شاخصه‌های حفظ سلامتی عنوان کرده و خاطرنشان می‌کند: اگر روزانه نیم ساعت فعالیت بدنی داشته باشیم، این امر به سوزاندن کالری اضافی بدن و جلوگیری از بروز چاقی و اضافه وزن در فرد کمک می‌کند که در نهایت با کنترل وزن می‌توان از بروز بسیاری از بیماری‌ها همچون سرطان، دیابت و فشار خون نیز جلوگیری کرد.  

سه شنبه 3 بهمن 1396
05:07:58
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT