ارتقای سواد رسانه‌ای یا فیلترینگ؟


آرش شایسته نیا
به دنبال راهپیمایی‌های اخیر در مناطق مختلف کشور که با بهانه «گرانی» و «بیکاری» آغاز شد و متاسفانه از سوی تعدادی افراد بی‌هویت به حالت «اغتشاش» درآمد و شکل و رنگ دیگری به خود گرفت؛ مسئولین امنیتی کشور برای جلوگیری از حرکت‌های تخریب‌گرایانه این دسته از افراد وارد عمل شده، بحران را به کنترل خود درآورده و آرامش و امنیت را دوباره در سراسر ایران پهناور حاکم کردند و از آن جایی که «تلگرام» بعنوان یکی از ابزارهای موثر در این اغتشاش‌ها و نا‌آرامی‌ها شناسایی گردید؛ فیلتر و برای مدتی از دسترس خارج شد و همان گونه که انتظار می‌رفت با فیلترینگ این پیام‌رسان از دامنه اغتشاش‌ها کم کم کاسته و در نهایت شعله‌های آن خاموش شد. براساس آمار منتشر شده از هر 10 ایرانی، 6 نفر عضو تلگرام هستند و به عبارت دیگر بیش از 4/58 درصد ایرانیان بالای 18 سال در این شبکه عضویت دارند و ایرانی‌ها از نظر تعداد کاربر، در رده نخست استفاده از تلگرام قرار می‌گیرد و جالب این جا است که کشورهای روسیه، ایتالیا، آمریکا و اسپانیا که نسبت به ایران از زیرساخت‌های قابل توجه‌تری برخوردارند؛ پس از ایران در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند. طبق جدیدترین آمار از تحقیق‌های به دست آمده، در حال حاضر حدود 600 هزار کانال تلگرام فارسی در این شبکه اجتماعی مشغول فعالیت است که از این رقم 20 هزار کانال دارای حداقل 5 هزار عضو است و هر کاربر ایرانی حداقل در 18 کانال عضویت دارد. 35 درصد کانال‌های فارسی ایجاد شده موضوع علمی و آموزشی، تبلیغی (با قصد فروش کالا و خدمات) و تجارت‌های آنلاین داشته؛ 32 درصد کانال‌های خانوادگی و ویژه دوستان است و سهم موضوع‌های طنر و جوک نیز از این فضا 22 درصد است. 16 درصد ویژه موضوع‌های آشپزی، 14 درصد ورزشی، 22 درصد مسایل سیاسی داخلی و خارجی، 11 درصد مسایل مربوط به بهداشت جنسی و سهم ناچیزی در اختیار فیلم و عکس‌های مستهجن است. در این تحقیق آمده است که 90 درصد ایرانی‌ها از طریق گوشی‌های هوشمند به تلگرام دسترسی داشته و تنها ده درصد از کاربران از نسخه دسکتاپ این شبکه پیام‌رسان موبایلی بهره می‌گیرند. همین تحقیق انتشار روزانه 3 میلیون مطلب را از سوی کاربران ایرانی منتشر کرده و کل بازدیدها را در یک روز بیش از یک میلیارد و 944 میلیون و 500 هزار بار اعلام کرده است. تمام صاحب‌نظران عرصه «رسانه» بر این باورند که شبکه‌های اجتماعی اشکالاتی دارد؛ اما مزایای آن‌ها بیش از ایراداتشان است و از این شبکه اجتماعی استفاده‌های گوناگونی می‌شود؛ عده‌ای از این شبکه و فضا، کسب و کاری راه انداخته و تجارت می‌کنند. عده‌ای اطلاعات گوناگون علمی، اقتصادی، فرهنگی، هنری و... را به اشتراک می‌گذارند. یعنی هر کاربر از 40 میلیون کاربر ایرانی خواسته و ناخواسته با توجه به کارکردهای این رسانه از آن استفاده و بهره‌برداری می‌نماید. رییس اتاق بازرگانی تهران در حاشیه دومین دوره اهدای نشان کارآفرین «امین الضرب» با گلایه تلویحی از فیلترینگ تلگرام می‌گوید: «ما در زمانی نیستیم که بتوانیم با شبکه‌های مجازی مقابله کنیم. زمانی نسبت به ماهواره خیلی سخت گرفته می‌شد؛ اما بعد متوجه شدیم این کار عملی نیست. بستن شبکه‌های اجتماعی هم راه‌حل درستی نیست و باید راهکاری برای آن بخش‌هایی که نکات منفی شبکه‌های مجازی است؛ پیدا کنیم. (شرق، ش 3054) دکتر محمدجواد آذری جهرمی در توئیتی به فعالان کسب و کارهای مجازی می‌نویسد: یکی از جهت‌گیری‌های دولت برای حل معضل بیکاری توسعه کسب و کارهای نوپا و تقویت فضای مجازی است و با توجه به شرایط ایجاد شده؛ وظیفه دارم از صدها هزار هموطن عزیزی که متضرر شده‌اند؛ عذرخواهی کنم. با بازگشت آرامش، در حال مذاکره با شورای امنیت کشور برای رفع محدودیت‌ها هستیم. (ایران، شماره 6683) همین توئیت کافی است که میزان کسب و کارهای آنلاین را درایران رصد شده و به این نتیجه و واقعیت مهم دست یابیم که با مسدود‌سازی شبکه‌های اجتماعی (مثل تلگرام) چه ضرر و زیان غیرقابل تصوری بر اقتصاد (خرد یا حتی کلان) کشور رقم خورده و سبب افزایش بیکاری حداقل به صورت مقطعی می‌‌گردد. پاسخگویی به این سوال که علت محبوبیت این اپلیکشن روسی در ایران چیست که بیش از 58 درصد از افراد بالای 18 سال جامعه ایرانی را مسحور خود کرده و سبب اشغال 60 درصد از پهنای باند کشور شده است؛ شاید خیلی بی‌ربط نباشد. بی شک به جز دلایل فنی و اجتماعی شاید مهم‌ترین عامل، سیاست‌های متفاوت دولت «تدبیر و امید» در رابطه با اینترنت و فضای مجازی باشد که مخالفت آشکار خود را با مسدودسازی شبکه‌های اجتماعی بیان کرد و به نوعی حامی این شبکه‌های اجتماعی شد. باید پذیرفت که رسانه‌های نوینی که بربستر اینترنت و فضای مجازی شکل گرفته، نمود یافته و یا درآینده نزدیک متولد می‌شوند و پس از مدتی جایگزین اپلیکیشن‌هایی چون اینستاگرام و تلگرام خواهند شد، چاقوهایی دولبه هستند که باید طرز استفاده از آن را آموخت و اینکار، میسر نمی‌شود مگر با آموزش «سواد رسانه‌ای». رسانه ملی باید با تدوین سیاست‌های قابل اجرا، آموزش «سواد رسانه‌ای» را با زبانی آسان ام نو و بدیع عملیاتی کرده و در کنار سایر نهادهای آموزشی کشور به نقش و کارکرد «آموزشی» خود به صورت «علمی» ورود پیدا نماید. اگر این رسانه بتواند در کنار برنامه‌های آموزشی آشپزی که هدف واقعی آن تنها کسب درآمدهای بالا ازمحل به نمایش در آوردن «قابلمه»است نه آموزش و پرکردن اوقات فراغت؛ برنامه‌های (کارگاه‌های آموزش) «سواد رسانه‌ای» را پهلو به پهلو کرده و همت نماید، بی‌شک سنگ بد خواهان نظام را که از هر وسیله و یا فرصتی جهت ضربه زدن به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران استفاده کرده و تنها قصد آشوب آفرینی و برهم زدن امنیت کشور را که ماحصل خون پاک شهدا است؛ دارند به هدف نخواهد خورد و اندیشه واهی آنان نقش بر آب می‌گردد.

سه شنبه 19 دي 1396
05:10:04
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT