آزادی فرهنگی و سیاسی؛ لازمه برابری، عدالت و اقتصاد سالم


مریم میرحسینی
اجتماعات روزهای اخیر، اگرچه با شعارهایی با محوریت اقتصاد و معیشت و از شهرهای مشهد و نیشابور آغاز شد؛ اما چیزی نگذشت که رنگ و بوی ساختارشکنانه گرفت و در بیشتر استان‌ها گسترش یافت. برخی این اعتراض‌ها را برنامه‌ریزی شکست‌خوردگان انتخابات دانستند و برخی آن را توطئه غرب و مخالفان نظام برای بازگرداندن رژیم سلطنتی! در این بین کسانی هم آن را هشداری برای مسئولان می‌دانند و عدم تحقق خواسته‌های مردم را از علل آن ذکر کردند. فارغ از این که چه گروه یا گروه‌هایی پشت این جریان هستند؛ شکل‌گیری و گسترش سریع آن در جامعه، سوالی است که کمتر به آن پاسخ داده شده است.  با شعار نمی‌توان مسایل را حل کرد در این روزها، مراکزی مانند دفتر امام جمعه، حوزه علمیه و مساجد مورد هجمه قرار گرفتند که به عنوان ستون‌های فرهنگی انقلاب به شمار می‌روند. یک جامعه‌شناس بر این باور است که نادیده گرفته شدن مطالبات اجتماعی مردم در شکل‌گیری و گسترش این اعتراض‌ها تاثیر بسزایی داشته است. سیاست‌های نادرست فرهنگی یکی از عوامل ایجاد نارضایتی در جامعه ایران است. کریم تفضلی با بیان اینکه، بسیاری از سیاست‌های فرهنگی در سطح جامعه بویژه در مورد زنان اثر معکوس داشته، می‌گوید: نمی‌توان زن را وارد عرصه سیاسی کرد و انتظار داشت که جامعه به آن رویکرد سنتی داشته باشد. نه تنها زنان بلکه احزاب، سمن‌ها و تشکل‌های مردمی فضایی برای عرض اندام ندارند. او تاکید می‌کند: نظام باید برای گروه‌های ویژه مانند جوانان، زنان و غیره سیاست‌های کلی داشته باشد که با تغییر دولت‌ها دستخوش تغییر نشوند. این جامعه‌شناس با اشاره به مشکلات ساختاری در جامعه، می‌افزاید: بستر مشکلات ایران مسایل اجتماعی و فرهنگی است؛ اما به مرور زمان لایه سیاسی و اکنون اقتصادی وارد آن شده است. بحث اشتغال، مشکل سپرده‌گذاران، مسایل بانکی و سایر مشکلات معیشتی بستری را فراهم کرد که لایه‌های سیاسی شعله‌ور شد. تفضلی ادامه می‌دهد: در مسایل اجتماعی باید جامع‌نگر باشیم. با شعار نمی‌توان مسایل را حل کرد. باید با برنامه درست، اتخاذ سیاست‌های کلان مناسب و مشارکت همه گروه‌های سیاسی، مشکلات را از پیش‌رو برداشت. او بر این باور است: در این شرایط نظام باید سیاست‌های کوتاه‌مدت و بلند‌مدتی را برای رفع این شرایط و جلوگیری از بروز رخدادهای این‌چنینی اتخاذ کند. باید با مردم راحت درمورد مشکلات و علل آن‌ها صحبت کند و از شعاردرمانی فاصله بگیرد. همچنین باید با اجماع نیروهای سیاسی، به سمت اصلاح ساختار اقتصادی پیش رود.  صدای معترضان را بشنویم یک فعال فرهنگی هم با بیان اینکه، برخی از افرادی که در روزهای اخیر به خیابان‌ها ریختند؛ معترضان خاموش هستند؛ می‌گوید: بعد از انقلاب اسلامی ایران توقعاتی در مردم به وجود آمد که هیچگاه محقق نشد. در دوره‌های مختلف، دولتمردان این توقعات را بیشتر کردند؛ اما عملا فاصله و شکافی به وجود آمد و انگار بخشی از جامعه دیگر به گفته‌های مسئولان اعتماد ندارند. حسن لطفی می‌افزاید: با گسترش فضای مجازی، صداهایی که پیش از این ساکت می‌کردیم؛ شنیده شد. فارغ از درست یا غلط بودن آنها، مسئولان توان پاسخگویی به این صداها را نداشتند و قدرت این صداها بیشتر شد. او ادامه می‌دهد: ممکن است در رخداد اخیر ردپای آمریکا، اسراییل و عربستان هم باشد؛ اما این به معنای این نیست که صدای اعتراض مردم در این اعتراض‌ها نیست. واقعیت این است که مردم از گرانی و بیکاری رنج می‌برند و باید با شفافیت به پرسش‌ها و خواسته‌های آنان پاسخ داد. این نویسنده تصریح می‌کند: مساله‌ای که پیش از هر فکر و حرکتی باید به آن پرداخته شود؛ اعتلای فرهنگ و باور مردم است. مراکزی که امروز مورد حمله قرار گرفته، زمانی نیاز به محافظت نداشت و رابطه تنگاتنگی با مردم داشته است. اما امروز بخشی از سیستم قدرت شده و از مردم فاصله گرفته‌اند. او بر این باور است که هنوز مطالبات فرهنگی به زبان نیامده، وگرنه دامنه اعتراضات بیشتر ‌می‌شد و ابعاد پیچیده‌تری به خود می‌گرفت. لطفی تاکید می‌کند: دیدگاهی که در انتخابات رای نیاورده، هنوز عقاید خود را اعمال می‌کند. فیلم مجوز می‌گیرد و بعد از مدت کوتاهی مجوز آن لغو می‌شود، از انتشار کتاب جلوگیری می‌شود. تلگرام را رسانه بدی معرفی می‌کنند. به نظر می‌رسد این وقایع زورآزمایی سیاسی است. این منتقد سینما با بیان اینکه، سرمنشا اغتشاشات کسانی هستند که می‌خواهند همه مانند آنها فکر کنند؛ تصریح می‌کند: جامعه‌ای که قرار است به عدالت، برابری و اقتصاد سالم برسد نیاز به آزادی فرهنگی و سیاسی دارد. جامعه‌ای که منتقدان خود را محدود می‌کند رو به زوال خواهد رفت. این شرایط مانند آتش زیر خاکستر است. لطفی همچنین تاکید می‌کند: در این شرایط وجود رسانه‌های صادق و آزاد می‌تواند کمک کند. وقتی مطبوعات صدای واقعی مردم باشند و بدون ترس و هراس مشکلات را منعکس کنند؛ مردم متوجه می‌شوند که صدای آنان شنیده می‌شود.  اعتراضات اخیر، فارغ از ‌هدایت‌کنندگان آن، زنگ خطری برای مسئولان کشور در سطوح مختلف بود. گسترش سریع دامنه اعتراض‌ها در بین لایه‌های مختلف اجتماعی، یقینا فراتر از مطالبات اقتصادی و مشکلات معیشتی عمومی است. نوع رویکرد مسئولان نظام در مواجهه با این رخداد، حائز اهمیت بسیار است. از یکسو باید مطالبات انباشت شده مورد توجه قرار گیرند و از سوی دیگر، انتظارها و نیازهایی که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

يكشنبه 17 دي 1396
04:57:09
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT