از طلاق تا انبوه مشکلات دوره تنهایی


فتانه سعیدی
روند طلاق و فروپاشی خانواده‌ها، همچنان سیر صعودی دارد و آمارها گویای آن است که به طور متوسط از هر 4 ازدواج در استان قزوین، بیشتر از یک ازدواج به طلاق منتهی می‌شود و در این میان، آسیب‌های ناشی از طلاق، بیش از آنکه متوجه مردان باشد؛ دامان زنان را خواهد گرفت؛ آسیب‌هایی که می‌توان آنها را در لیست بلندی از دشواری‌ها و مشکلات اقتصادی، اجتماعی و روحی و... فهرست کرد. زنانی که به دلایل مختلف همسرانشان را از دست می‌دهند یا از همسرانشان جدا می‌شوند به یکباره با جهان دیگری روبه‌رو می‌شوند. دنیایی که بسیاری از مختصات آن ناآشناست. دشواری‌هایی که این زنان تاب می‌آورند عمدتا به دغدغه‌های معیشتی عاطفی، وسواس‌های فکری، حاشیه‌های ناخواسته از برخورد نامناسب اطرافیان و ... مربوط می شود. این گروه از زنان، با مسائل، مشکلات و موانع زیادی در زندگی مواجه‌اند.  اقتصاد، دغدغه اول زنان تنها یک پژوهش در این رابطه نشان می‌دهد که از حدود 71 درصد زنان مطلقه و یا بیوه، تنها 16 درصد شاغل هستند؛ این در حالی است که زنان غیرشاغل برای تامین نیازمندی‌های مادی زندگی محتاج دیگران هستند و از آنجایی که منشاء بسیاری از نابسامانی‌ها و ناملایمات انسان‌ها در جوامع کنونی به وضعیت اقتصادی و فقر مادی مربوط می‌شود و اکثر زنان مجرد نیز بیکار هستند و از وضعیت اقتصادی نامطلوبی برخوردارند؛ برقراری سیستم‌های حمایتی از این زنان و فرزندان آنها ضرورت دارد. این آمارها همچنین بیانگر آن است که 90 درصد زنان مطلقه دارای فرزند، نسبت به آینده فرزندان خود نگرانی زیادی دارند. 33 درصد زنان سرپرست خانوار عنوان کرده‌اند که فرزندانشان به خاطر جدایی از پدر به میزان «زیاد» و «بسیار زیاد» احساس حقارت می‌کنند؛ این در حالی است که این مساله می‌تواند این کودکان را به انسان‌هایی افسرده، جامعه گریز و جامعه‌ستیز تبدیل کند. متاسفانه نگاه مردسالارانه و تبعیض و تنگ‌نظری علیه زنان موجب شده که 39 درصد از زنان حتی در پیدا کردن مسکن و اجاره آن نیز با مشکل مواجه شوند. اغلب اینگونه زنان در وهله اول با مشکلات اقتصادی تهیه مسکن دست به گریبان هستند.  از دخالت تا تهدید همسر سابق یافته‌های این پژوهش گویای آن است که 45 درصد زنان مطلقه از مزاحمت‌ها و مداخلات همسر قبلی خود ابراز ناراحتی کرده و از این بابت احساس سلب حقوق فردی و اجتماعی می‌کنند. آنها معتقدند که در صورت تصمیم به ازدواج مجدد، همسر قبلی آنها با تحت فشار قرار دادن آنها از طریق عدم اجازه ملاقات با فرزندانشان و یا تهدید به باز پس گیری فرزندانشان از آنها، برای آنها مزاحمت ایجاد کرده و اینگونه مداخلات در زندگی با همسر جدیدشان نیز ادامه پیدا می‌کند. ـ 70 درصد زنان مجرد وجود باورهای غلط و قضاوت‌های تنگ‌نظرانه افراد جامعه نسبت به طلاق و زنان بیوه را باعث احساس بیگانگی، ناامنی و ناراحتی در روابط خود با دیگران دانسته که موجب می‌شود از حضور در جمع فامیلی احساس معذب بودن کنند. در تحقیقی در همین زمینه تصریح می‌شود که 55 درصد زنان سرپرست خانوار از طعنه‌ها و متلک‌های اهالی محل معذب بوده و حدود 66 درصد در معرض انواع سوء‌نیت‌ها و آزارهای دیگران واقع شده و صدمه دیده‌اند که این موارد بازگوکننده میزان ناامنی عاطفی و تضییع حقوق فردی و اجتماعی زنان مجرد است، به گونه‌ای که 87 درصد این زنان میزان امنیت اجتماعی خود را «کم» یا «هیچ» می‌دانند.  محدودیت‌های تازه پس از جدایی به گفته یک پژوهشگر اجتماعی، بسیاری از زنان مطلقه برای بازیافتن آزادی‌های از دست رفته‌شان اقدام به طلاق می‌کنند، اما 40 درصد از این زنان از محدودیت‌ها و مزاحمت‌های اعضای خانواده خود شاکی هستند و آن را مخل امنیت و آزادی خود قلمداد می‌کنند. نگاه سنتی که حاکم بر جامعه ما است به خانواده‌ها این اجازه را نمی‌دهد که پس از بازگشت دخترشان از زندگی متاهلی دوباره به او به چشم دختری مجرد و آزاد بنگرند و محدودیت‌های بیشتری را در رفت و آمد و اشتغال به کار برای او قائل می‌شوند. پروین رضایی می‌افزاید: فارغ از نگاه سوء و آزار‌دهنده برخی از مردان به اینگونه زنان، بسیاری از زنان مجرد به واسطه ناتوانی در برخورد با مشکلات متعددشان و یا فشار اطرافیان مجبور به ازدواج مجدد می‌گردند. علاوه بر اینکه این زنان اغلب خواستگارانی بسیار بالاتر از سن خود و دارای چند فرزند دارند؛ مشکل مهمتر رضایت فرزندان است که اجازه ازدواج را به مادرشان بدهند. او تاکید می‌کند: مشکلات اقتصادی زنان مطلقه و مسائل ناشی از برگشت بر سر سفره پدر، طعنه‌ها و نیش‌های افراد فامیل و خانواده، عدم نگهداری فرزندان زنان مطلقه در خانه پدری، برخوردهای ناشایست مردم و از همه مهمتر بحران تنهایی و نداشتن تکیه‌گاه را از جمله مسائلی می‌داند که دست به دست یکدیگر می‌دهند و موجب می‌شوند آنها خیلی سریع و شتابزده و بدون تفکر و تامل به ازدواج ناخواسته دیگری تن بدهند. این در حالی است که به دلیل نگاه سوء زنان مطلقه به مردان 88 درصد از این زنان به شدت نگران موفقیت خود در ازدواج مجدد بودند.» علاوه بر تمام مشکلات ذکر شده، از دست دادن همسر به خصوص در دوران جوانی و پیامدهای ناگوار طلاق منجر به بروز مشکلات روحی متعدد از جمله افسردگی و بدبینی برای این زنان می‌شود. همچنین احساس نگرانی زیاد 79 درصد نسبت به آینده و تنهایی خود بعد از ترک فرزندان بسیار آزار دهنده و این مشکلات روحی را افزایش می‌دهد. با ترسیم اوضاع کلی این گروه از زنان انتظار می‌رود سازمان‌های دولتی و غیردولتی فعال در حوزه‌های اجتماعی بیش از پیش به بررسی مسایل، مشکلات و همچنین پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی برای توانمند‌سازی آنان و بستر‌سازی بیشتر برای اشتغال آبرومند و سالم آنان بپردازد. بی‌تردید بی‌توجهی به این قشر با جمعیتی در بیش از 5 میلیون نفر می‌تواند هزینه‌های انسانی و اجتماعی سنگینی بجای بگذارد.

سه شنبه 12 دي 1396
05:17:32
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT