تولید و توسعه علم در مسیر واقعی قرار ندارد


مریم بهبهانی‌فر
دانشگاه محیطی برای علم‌آموزری و کسب دانش است؛ در این محیط تامین رفاه و آرامش استادان و اعضای هیات علمی می‌تواند در ارتقای سطح آموزشی، پژوهشی و علمی دانشگاه بسیار اثربخش باشد؛ چرا که بدون شک اگر استادان احساس ناامنی و دغدغه‌های خاطر شغلی، اجتماعی و مالی داشته باشند؛ نمی‌توانند آن گونه که باید ‌در زمینه علم‌آموزی و آگاهی‌بخشی دانشجویان ایفای نقش کنند و این می‌تواند سبب کاهش سطح علمی فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها شود. متاسفانه‌ امروزه کثرت دانشگاه‌ها سبب شده است تا دیگر دانشگاه‌های ما یکدست نبوده و شرایط بسیار ناهمگنی بر آنها حاکم باشند. به عنوان مثال «نظام هماهنگ اداری» که قرار بود با پرداخت یکسان حقوق و مزایا مساوات برقرار کند؛ در این فضا دیده نمی‌شود تا آنجایی که هیات علمی و دانشجویان هر یک به نوبه‌ی خود از شرایط حاکم بر دانشگاه‌ها ناراضی‌اند. عده‌ای از هیات علمی، که توانایی‌های علمی و پژوهشی قابل توجهی دارند؛ چون مجال فعالیت نمی‌یابند؛ دلسرد و افسرده می‌شوند و حتی برخی از آنها معتقدند در بعضی علوم همچون رشته‌های صنعتی و برقراری اصل ارتباط دانشگاه با صنعت میان بانوان بانو و آقایان تبعیض‌هایی صورت می‌گیرد که این‌گونه رفتارهای ناشی از تفکیک جنسیتی شایسته مراکز علمی و آموزشی نیست. به منظور بررسی وضعیت دانشگاه‌های قزوین پای گپ و گفت اساتید بانوی این دانشگاه‌ها نشستیم. بانوانی که هر یک، هزار حرف ناگفته بر دل دارند؛ حرف‌هایی که مسئولان باید آنها را بشنوند و برای برون رفت از وضعیتی که در این گزارش بدان اشاره شده، راهکارهایی عملی و اساسی بیابند.  روح تبعیض در دانشگاه سایه دارد دکتر خدیجه ایران دوست، دانشیار گروه علوم ورزشی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی‌(ره) که دارای مقالات علمی ـ پژوهشی و مقالات معتبر بین‌المللی است و به عنوان یک فعال اجتماعی در حوزه سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها به ترویج سبک زندگی فعال و سالم پرداخته، در گفتگو با «ولایت» به تشریح مشکلات صنفی اساتید دانشگاه می‌پردازد و می‌گوید: یکی از بزرگترین مشکلات صنفی در برخی دانشگاه‌ها متاسفانه عدم رشد سطح فعالیت‌های بین‌المللی اساتید دانشگاه‌ها است. دانشگاه در واقع باید در جهت کمک به حل مشکلات جامعه و در صدد توسعه علم باشد که متاسفانه تولید و توسعه علم واقعی نیست و در این باره انگیزه کافی در دانشجو و استاد دیده نمی‌شود. این استاد دانشگاه با اشاره به دیگر مشکلات صنفی جامعه دانشگاهی عنوان می‌کند: مشکلات معیشتی سبب می‌شود تا یک عضو هیات علمی 40 یا 50 ساعت در هفته به تدریس بپردازد که این روند در نتیجه کیفیت تدریس اثر منفی برجای می‌گذارد که این موضوع حوزه پژوهشی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و سبب می‌شود تولید علم، سطحی و بی‌حاصل اتفاق افتد. این بانوی فرهیخته اضافه می‌کند: یک عضو هیات علمی باید سالانه در 2 سفر علمی ملی و 2 سفر علمی بین‌المللی شرکت کند؛ اما دانشگاه‌ها حمایت کافی ندارند و وضعیت حقوق افراد نیز چنین اجازه‌ای نمی‌دهد. از سویی دیگر معیارهای ورود دانشجو نیز در برخی دانشگاه‌ها درست نمی‌باشد و دانشجویان ‌انگیزه کافی برای علم‌آموزی ندارند؛ چرا که امیدی به اشتغال ندارند. بهبود این وضعیت هم در چاره‌اندیشی و دگرگونی سیاست‌های وزارت علوم‌، تحقیقات و فناوری است. ایراندوست درباره‌ تبعیض میان اساتید بانو و آقا در مراکز دانشگاهی بیان می‌کند: اگرچه در دانشگاه‌ها تبعیضی به لحاظ قوانین موجود دیده نمی‌شود؛ اما روح تبعیض همانند جامعه در دانشگاه هم سایه دارد. البته در دولت حاضر این تبعیض‌ها کمتر مشاهده می‌شود؛ اما کامل برطرف نشده است. او به بی‌مهری‌ها و بی‌توجهی‌ها نسبت به فعالان حوزه علم و دانش می‌پردازد و می‌گوید: متاسفانه ‌همچنان فاصله زیادی میان دانشگاه‌ها و جامعه وجود دارد. همچنین به کار نیامدن علم در حوزه عمل بسیار رنج‌آور است. تامین نبودن بودجه‌های کافی برای پژوهش یکی دیگر از بی‌مهری‌هایی است که دانشگاه‌ها با آن مواجه هستند. این استاد دانشگاه با بیان این مطلب که به نظر می‌رسد در حوزه‌های دانشگاهی نیازمند ‌فرهنگسازی‌هایی هستیم تا بتوان مشکلات رکود علمی را کاهش داد؛ می‌افزاید: این روزها پول برای تحقیقات و امور جاری دانشگاه‌ها قطره چکانی آن هم با چک و چانه زدن با مسئولان دانشگاه‌ها و مراجع مربوط در دهان بیمار دانشگاه‌ها و دیگر موسسات چکانده می‌شود و برای این‌ها باید تدابیری اندیشید. ایراندوست درباره کاهش سطح علمی مراکز دانشگاهی و ریشه‌یابی این موضوع، تصریح می‌کند: تامین نبودن نیازهای مالی متناسب با نیازهای اعضای هیات علمی، فرهنگ غلط ورود دانشجو با آمار بالا به دانشگاه در حالی که توانایی حداقلی وجود ندارد؛ رشد فرهنگ مدرک‌گرایی و مراکز فروش علم، افزایش موسسه‌های دانشگاهی غیر‌علمی به ویژه در استان قزوین و ماهیت صرفا تئوریک با محتوای قدیمی دروس و سرفصل‌های تاریخ گذشته از دلایل کاهش سطح علمی مراکز دانشگاهی به شمار می‌رود که باید در این زمینه‌ها اقداماتی صورت گیرد که بتوان به این ضعف‌ها خاتمه داد. او درباره وضعیت حضور بانوان استان و جایگاه اجتماعی و حقوقی آنها در فعالیت‌های علمی و اجتماعی، تاکید می‌کند: این‌ها موضوعات مهمی هستند که نیاز به توسعه و توجه بیشتر دارند و زنان ما باید این خواسته را داشته باشند؛ چرا که در شرایط فعلی بسترها تا حدودی مهیا هستند، بنابراین بانوان می‌توانند به جایگاه اجتماعی و حقوقی خود دست یابند. این استاد دانشگاه توصیه می‌کند: زنان باید در پرورش توانایی‌های خود کوشا باشند و در فعالیت‌های اجتماعی حاضر شوند و مطالعات خود را در این حوزه افزایش دهند؛ در این صورت می‌توانند جایگاه اجتماعی و علمی خود را به خوبی ارتقا‌ دهند.  موسسه‌های انتفاعی به آموزش عالی آسیب وارد کردند فرزانه حامدی عضو هیات علمی گروه عمران دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی‌(ره) از سال 71 تدریس در این دانشگاه را آغاز کرده و اولین بانویی است که از دانشگاه‌های ایران مدرک دکترای سازه اخذ کرده است؛ از این‌رو مدیران دانشگاه امیرکبیر او را مادر سازه کشور نامیده‌اند که این مساله به نوبه خود برای استان قزوین افتخاری بزرگ محسوب می‌شود. او با بیان این مطلب که خوشبختانه در دانشگاه امام تعداد دانشجویان خانم و آقا در مقطع دکترا برابر هستند و این نشان‌دهنده رشد فرهنگی و علمی بانوان است؛ می‌گوید: در مراکز دانشگاهی انتظار می‌رود اساتید از اتاق‌های بهتری برخوردار باشند؛ گاهی چند تن از استادان باید با هم در یک اتاق حضور داشته باشند که این خود مشکلاتی ایجاد می‌کند. مادر سازه کشور کمبود امکانات سمعی بصری و کمبود کامپیوترهای مناسب را از مشکلاتی موجود در دانشگاه عنوان می‌کند و می‌افزاید: این کمبودها سبب ایجاد اختلال در کار استادان می‌شود و لازم است که مورد توجه قرار گیرد تا کیفیت آموزش در دانشگاه‌ها ارتقا پیدا کند. حامدی درباره کاهش سطح علمی مراکز دانشگاهی عنوان می‌کند: متاسفانه در سال‌های گذشته مجوزهای زیادی برای تاسیس دانشگاه‌ها صادر شد که برخی غیرعلمی و ناکارامد بودند و تنهاموسسه‌های درآمد‌زایی هستند؛ حتی می‌توان گفت که آنها مدرک داران بی‌سواد راهی جامعه کردند که آسیب زیادی به آموزش عالی بود که امیدوارم این وضعیت خاتمه پیدا کند و این موسسه‌های انتفاعی از آموزش عالی جدا شوند. او درباره حضور بانوان در فعالیت‌های علمی دانشگاه‌ها اضافه می‌کند: سال 71 تنها عضو عیات علمی زن در دانشگاه امام بودم؛ در حال حاضر بانوان با مدارک دکترا و دانشیاری در دانشگاه امام هستند که بیانگر حضور بانوان در عرصه‌ها‌ی علمی است؛ ولی باید توسعه بیشتری داشته باشد. این استاد دانشگاه درباره جایگاه تحصیلی و علمی بانوان بیان می‌کند: اگرچه امروزه تعداد زیادی از کرسی‌های دانشگاهی در اختیار دختران قرار گرفته که نشانه توانمندی بانوان و دستیابی آنها به پایگاه‌های علمی است؛ ولی این مهم همچنان باید مورد توجه قرار گیرد که تحصیل، مطالعه و ارتقای سطح فرهنگی بانوان اهمیت زیادی دارد و خانواده‌ها هر چه بیشتر به تحصیل بانوان اهمیت بدهند.  در صنعت و دانشگاه، آقایان در کانون توجه قرار دارند دکتر سعیده سنماری یکی دیگر از اعضای هیات علمی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین‌(ره) نیز در گفت‌وگو با «ولایت» می‌گوید: در جامعه و مراکز علمی ‌و دانشگاهی بانوان زیادی داریم که به لحاظ علمی تخصص و آگاهی بالایی دارند که در ارایه مقاله‌های پژوهشی از توانمندی بالایی برخوردار هستند؛ متاسفانه به دلیل آن که مسئولیت مدیریت منزل را هم دارند؛ فرصت کافی برای انجام پژوهش ندارند؛ ولی با وجود این‌ها شاهد هستیم زنان در عرصه‌های علمی به خوبی درخشیده‌اند. او درباره تبعیض میان استادان بانو و آقا در مراکز علمی بیان می‌کند: متاسفانه درحوزه صنعت بیشتر به استادان آقا اهمیت داده می‌شود و به طور معمول در زمینه ارتباط صنعت و دانشگاه آقایان اهمیت داده می‌شود که این پسندیده نیست. این استاد دانشگاه، کاهش سطح علمی دانشگاه‌ها را در رقابت نادرست و نحوه گزینش دانشگاه‌ها عنوان و اضافه می‌کند: متاسفانه کلاس‌های کنکور، دانشجویان را تئوری محور تربیت می‌کنند و قدرت تجزیه و تحلیل را از آنها می‌گیرند و این ضعف‌ها جامعه را به لحاظ علمی رو به انحطاط می‌کشاند. سنماری می‌گوید: امروزه برخی دانشجویان قدرت تحلیل و انگیزه‌ای برای انجام کار پژوهشی ندارند؛ از این‌رو پس از فارغ‌التحصیلی موفق نیستند؛ در حالی که دانشجویان باید به دنبال خلاقیت و نوآوری باشند. او می‌افزاید: امیدواریم در عرصه‌های علمی و پژوهشی بیشتر به بانوان توجه شود و بسترهای حضور آنها در همایش‌ها و سمینارها و کنفرانس‌های بین‌الملی تسهیل شود تا شاهد فعالیت‌های گسترده‌تر بانوان در عرصه‌های علمی باشیم.

چهارشنبه 29 آذر 1396
05:00:11
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT