افسردگی و زندگی خاکستری زنان ایرانی


گزارش ـ معصومه حسینی: افسردگی اختلال روانی است که شاید بتوان آن را زمینه بسیاری از بیماری‌های روانی دیگر دانست این بیماری مرد و زن و کودک نمی‌شناسد و همزمان با ماشینی‌تر شدن جهان بر مبتلایان به آن افزوده می‌شود. در ایران نیز این آمار رو به افزایش است. آخرین بررسی‌های انجام شده در کشور نشان می‌دهد ایران جزو کشورهایی است که از نظر میزان افسردگی درجه بالایی دارد.
بر اساس آمارهای ارایه شده از سوی وزارت بهداشت‌، درمان و آموزش پزشکی کشور شیوع افسردگی در زنان ایرانی 3 برابر بیش از مردان است‌. در این گزارش به بررسی افزایش افسردگی در زنان ایرانی می‌پردازیم. ـ 75 درصد زنان دچار افسردگی فصلی می‌شوند یک دکترای روانشناسی در گفتگو با «ولایت» درباره بیماری افسردگی می‌گوید: افسردگی نوعی بیماری است که در آن خلق فرد غمگین است و علاقه‌اش را به کارهایی که قبلا انجام می‌داده از دست داده است. فرد عملکرد روزانه‌اش مختل شده و کاهش انرژی، تغییراتی در میزان خواب و اشتها، بیقراری و اضطراب، فقدان قدرت تصمیم‌گیری، احساس بی‌ارزشی، عذاب وجدان، ناامیدی، فکر آسیب به خود و یا خودکشی نیز در فرد افسرده وجود دارند. ‌سودابه غریبی می‌افزاید: در خصوص انواع مختلف افسردگی می‌توان به چند نوع اشاره کرد، نوعی از افسردگی شامل خُلق افسرده در بیشتر اوقات روز و در بیشتر روزها است، این نوع افسردگی با احساس بی‌کفایتی، احساس گناه، تحریک‌پذیری و خشم، انزوا از جامعه، از دست دادن علایق، بی‌فعالیتی و فقدان بهره‌وری همراه است که لااقل دو سال در فرد مشاهده می‌شود. این افراد اصولا افرادی هستند که وقتی مراجعه می‌کنند؛ می‌گویند: من آدم خوشحالی نیستم. ‌وی ادامه می‌دهد: نوعی از افسردگی که اصولا جنبه زیستی بیشتری دارد و بهتر است فرد سریع‌تر به روانپزشک مراجعه کند، افسردگی اساسی است که فرد خلق افسرده یا بی‌علاقگی و بی‌لذتی و تغییرات اشتها و وزن، تغییرات خواب و فعالیت، فقدان انرژی، احساس گناه، مشکل در تفکر و تصمیم‌گیری و افکار عودکننده مرگ را در طی حدودا دو هفته و با شدت بسیار زیادی تجربه می‌کند. این روانشناس خاطرنشان می‌کند‌: نوع دیگر، افسردگی مینور است، دوره‌های کوتاه افسردگی با شدت ملایم‌تر از افسردگی اساسی، دوره‌‌هایی که بین این دوره‌ها فرد سالم است و افسردگی ندارد. ‌غریبی اضافه می‌کند: نوعی از افسردگی که به آن اختلال خلقی همراه با الگوی فصلی گفته می‌شود؛ نوعی است که در پاییز و زمستان رخ می‌دهد، 75 درصد مبتلایان به این نوع افسردگی را زنان تشکیل می‌دهند. در این دوره فرد تمایل زیادی به مصرف مواد قندی و کربوهیدرات‌ها پیدا می‌کند. بهتر است فرد این مواد را کمتر مصرف کند و سعی کند فعالیت روزانه مرتبی داشته باشد. وی تصریح کرد‌: نوع دیگری از افسردگی، افسردگی پس از زایمان است. دقت داشته باشید گاها افسردگی شدید همراه با توهم دیداری یا شنیداری هم رخ می‌دهد، متاسفانه در برخی موارد شاهد خودکشی مادر به دلیل درمان نشدن افسردگی پس از زایمان هستیم. لذا از خانواده‌ها خواهشمندم نسبت به این موارد حساس باشند و درصدد کمک حرفه‌ای باشند.  فشارهای روانی و محیطی اولین عامل افسردگی زنان است این روانشناس درباره علت افسردگی در زنان می‌گوید: برای درک بهتر فشارهای روانی یک خانم، شما خانواده‌ای را در نظر بگیرید که هر دو والد شاغل هستند و فرزند جدیدی به دنیا می‌آید، فرآیند بارداری، تغییرات هورمونی، فشار و استرس زایمان، مسئولیت غذا و مدیریت منزل به عهده خانم است و بعد از مرخصی زایمان فشار کار هم به فرد وارد می‌شود. به طور کلی طبیعت خانم‌ها آن‌ها را مستعد افسردگی می‌کند و فشارهای محیطی می‌تواند موجب بروز این اختلال شود. زایمان در نزد زنان علاوه بر عوارض جسمی، از نظر روانی ـ اجتماعی نیز مسائل مشخصی را به همراه دارد از جمله: افسردگی در دوران بارداری، پس از زایمان و توهم و هذیان پس از زایمان. اما به طور کلی دلایل افسردگی را باید از چهار جنبه، زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی بررسی کرد. غریبی، به افزایش شیوع افسردگی در زنان اشاره می‌کند و می‌افزاید: تقریبا در سراسر جهان و در همه کشورها و فرهنگ‌ها دیده شده که شیوع اختلال افسردگی در زنان دو برابر مردان است. دلایل بسیار مختلفی وجود دارد از جمله تفاوت‌های هورمونی، تفاوت فشارهای روانی ـ اجتماعی زنان و مردان. وی یکی از عوامل خطرساز افسردگی، را ‌بیکاری می‌داند و بیان می‌کند: وقتی فردی صرفا تمام روز را در خانه باشد و اجباری برای خارج شدن از خانه نداشته باشد؛ حمایت اجتماعی همکاران و حمایت مالی کم‌تر داشته باشد؛ همه می‌تواند عامل ایجاد یا تسریع ابتلا به افسردگی باشد.  تغییر سبک زندگی از راه‌های مهم پیشگیری از افسردگی این روانشناس، افزایش سطح آگاهی عمومی و ارتقای سلامت روان در جامعه را از مهم‌ترین عوامل موثر در پیشگیری و درمان افسردگی اعلام کرده و ادامه می‌دهد: بی‌شک رسانه‌ها نقش مهمی چه در انتقال اطلاعات درست و چه غلط دارند. با توجه به طرح تحول سلامت که دولت در پیش گرفته، یکی از کارهای بسیار موثر حضور روانشناسان در مراکز بهداشت و تاکید و آموزش آنها در خصوص کاهش استرس است. فراموش نکنیم استرس وقتی مزمن شود؛ خود منجر به افسردگی خواهد شد. ‌غریبی اظهار می‌کند‌: افسردگی قابل پیشگیری و درمان است. با آشنا کردن مردم از علل و پیامدهای آن و شناخت روش‌های مختلف درمان، تشویق افراد مبتلا به افسردگی به مراجعه جهت دریافت خدمات، تشویق اعضای خانواده، دوستان و همکاران فرد مبتلا به افسردگی در ایفای نقش حمایتی این امر قابل اجرا خواهد بود. ‌وی معتقد است که یکی از راه‌های اساسی جلوگیری از افسردگی تغییر سبک زندگی است. افرادی که هر روز فعالیت بدنی دارند؛ خواب مناسب‌تر دارندیا بهتر است بگویم الگوهای رفتاری صحیح خواب شبانه‌روزی دارند، وعده‌های غذایی سالم، ورزش، عدم سوء‌مصرف مواد مخدر، محرک و الکل و عدم مصرف داروهای روانپزشکی بدون تجویز پزشک، یادگیری مهارت‌های ارتباط موثر و حل‌ مساله، یادگیری مهارت مدیریت خشم و فرزندپروری صحیح، همه اینها در پیشگیری و بهبود افسردگی نقش اثبات شده‌ای دارند. ‌این روانشناس یاد‌آور می‌شود‌: در تجربه کاری به من اثبات شده مسائلی مانند مقایسه کردن و کمالگرایی یکی از عوامل افسردگی در بین خانم‌ها است، بخصوص امروزه افراد در فضای مجازی نمایش ظاهری از زندگی خود می‌دهند؛ فضایی تصنعی و تک بعدی. ‌وی ادامه می‌دهد: پیشنهاد می‌دهم خانم‌ها زمان خود را مدیریت کنند، هر روز تنها دقایق اندکی را صرف دنیای مجازی و توجه به تبلیغاتی که هر روز افراد را تشویق به کمالگرایی می‌کند؛ کنند و بیشتر زمان خود را به کسب مهارت‌ها و انجام کارهایی که پیش‌تر ذکر شد؛ اختصاص دهند.  مادر افسرده، کودک افسرده پرورش می‌دهد وی به پیامدهای افسردگی زنان اشاره و تصریح می‌کند: با توجه به اینکه مادر نقش حمایتی اولیه را برای فرزندان دارد؛ لذا افسردگی مادر می‌تواند در آینده فرزندان نقش بسزایی داشته باشد. دوره‌های محرومیت کودک از مادر می‌تواند سبب تغییر پاسخ‌های بعدی کودک نسبت به استرس شود و کودک را مستعد ابتلا به افسردگی کند. زنان امروزه نقش‌های اجتماعی مختلفی دارند و مختل شدن کارکرد آن‌ها به منزله اختلال در سیستم اجتماعی و اقتصادی کشور است. افسردگی در زنان اولین عامل و در مردان هشتمین عامل از دست رفتن سال‌های عمر همراه با ناتوانی به شمار می‌رود. این آمار نشان می‌دهد چگونه یک فرد بالغ، تحصیل‌کرده و دارای جایگاه اجتماعی وقتی مبتلا به افسردگی باشد؛ نتواند از سرمایه انسانی خود برای جامعه بهره‌برداری کند. غریبی ادامه می‌دهد‌: عدم درمان به موقع و موثر در مواجهه با افسردگی هزینه‌های برگشت‌ناپذیری مانند اقدام به خودکشی در پی خواهد داشت که از عوارض اختلال شدید افسردگی به شمار می‌رود. برآورد جبران هزینه‌های ناشی از اقدام به خودکشی منجر به فوت برای خانواده‌های بیماران و یا ایجاد معلولیت و ناتوانی برگشت‌ناپذیر جسمی و روانی برای افراد نجات یافته بسیار آسیب‌رسان و جدی خواهد بود. این روانشناس همچنین اضافه می‌کند: در خصوص بهداشت روانی در خانواده، روابط عاطفی زن و شوهر، نقش آموزشی خانواده، روابط عاطفی والد ـ فرزند را می‌توان ذکر کرد که در همه این مولفه‌ها نقش زنان انکار‌ناپذیر است. پس با مختل شدن نقش زن، خانواده از سلامت روان برخوردار نخواهد بود. جامعه ما از خانواده‌ها تشکیل شده است و هر یک از اعضا نقش کلیدی خود را بازی می‌کنند. پس حمایت از زنان و بخصوص پیشگیری از افسردگی و در مرحله بعد درمان آن می‌تواند مزایای طولانی مدتی برای جامعه داشته باشد.

دوشنبه 27 آذر 1396
04:55:08
 
 
Copyright © 2018 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT