زنگ‌های خطری که شنیده نمی‌شود


زنگ‌ها برای چه به صدا درمی‌آید!


معصومه حسینی

معضلات و آسیب‌های اجتماعی، کوچک و بزرگ، پیر و جوان نمی‌شناسد. تمامی اقشار جامعه در تیررس آسیب‌های اجتماعی هستند. یکی از این اقشار حساس، آینده‌سازان ایران یعنی دانش‌آموزان هستند که متاسفانه درگیر در انواع آسیب‌ها و اختلالات روانی هستند که آینده آنها را تحت شعاع قرار داده است. از اضطراب گرفته تا خودکشی و خشونت. جدیدترین آمارها پرده از افزایش رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان پسر و افزایش خشونت در دختران دانش‌آموز برداشته است.

دانش‌آموزان قزوینی نیزدرگیر انواع آسیب‌های اجتماعی هستند به طوری که حسینی رئیس اداره مشاوره تربیتی و تحصیلی آموزش و پرورش استان قزوین اعلام کرده 27 درصد دانش‌آموزان استان دارای افسردگی بالا، 21 درصد دچار اضطراب و 17 درصد خشم بالا و قدرت تحمل پایین دارند و همچنین حدود 19 درصد دانش‌آموزان بین 2 تا 4 رفتار پرخطر را تجربه کرده‌اند. در این گزارش به ریشه‌یابی و بررسی رفتارهای پرخطر در پسران و افزایش خشونت در دختران  پرداخته‌ایم.

¢ ریشه رفتارهای پر خطر، در خانه!

یک روانشناس در گفتگو با خبرنگار ولایت می‌گوید: رفتارهای پرخطر به رفتارهایی گفته می‌شود که اثرات نامطلوبی بر رشد و سلامتی دانش‌آموزان دارد و می‌تواند مانعی برای موفقیت‌های تحصیلی و اجتماعی آنها شود. فاطمه ابراهیمی‌میر می‌افزاید: رفتارهای پرخطر مهمترین آسیب اجتماعی است که کودکان و نوجوانان با آن درگیر هستند.

وی خشونت، افکار خودکشی، مصرف الکل و سیگار و رفتارهای پر‌خطرجنسی را  ازجمله رفتارهای پرخطری می‌داند که در نوجوانان دیده می‌شود.

این روانشناس خاطرنشان می‌کند: گرچه رفتارهای پرخطر در دوره نوجوانی و در بین دانش‌آموزان پسر و دختر دیده می‌شود؛ اما در سال‌های اخیر به طور فزاینده‌های رفتارهایی مانند مصرف الکل، سیگار و رفتارهای جنسی ناایمن در بین دانش‌آموزان پسر و خشونت در دختران دانش‌آموز دیده می‌شود.

ابراهیمی میر درباره ریشه این آسیب‌ها اظهار می‌کند: ریشه رفتارهای پرخطر را می‌توان هم در خانه و هم در جامعه جستجو کرد. علل عمده روی آوردن اغلب نوجوانان به رفتارهای پرخطر را می‌توان در اضطراب، عدم رضایت از زندگی، ناتوانی در پذیرش خود، مقابله بااحساس افسردگی دانست.

وی ادامه می‌دهد: گاهی برخورد با بعضی مسایل در زندگی مانند از دست دادن نزدیکان و وابستگان عاطفی و نداشتن تجربه و توان مقابله با شکست‌های عاطفی نوجوانان را با اختلالات روانی مانند اختلال پس از سانحه درگیر می‌کند که درمان نکردن این اختلالات و عدم توجه به آنها از سوی بزرگترها نوجوان را مساعد برای روی آوردن به رفتارهای پرخطر می‌کند.

این روانشناس تاکید می‌کند: همچنین رفتارهایی که در محیط آموزشی و از سوی مربیان آموزشی انجام می‌شود نیز به این رفتارها دامن می‌زند.

¢ تاثیر تکنولوژی ارتباطی‌ در رفتارهای پرخطر

ابراهیمی اضافه می‌کند: عدم درک و گاهی تنبیه شدن از سوی معلمان، قوانین خشک و ارتباط نامناسب در مدارس، نبود امکانات تفریحی مناسب و مکان‌های مفرح برای ابراز درست هیجان و شادی دانش‌آموزان نوجوان نیز در افزایش رفتارهای پرخطر آنان نقش به سزایی دارد.

وی بر این باور است که در دسترس بودن آزاد و راحت به تکنولوژی‌هایی مانند گوشی همراه و یا ماهواره و دیدن فیلم‌های که با سن نوجوانان تناسبی ندارد؛ در سوق دادن آنها به رفتارهای پرخطر موثر است.

این روانشناس یکی دیگر از آسیب‌های پیش روی نوجوانان را خشونت‌گری می‌داند و در تعریف پرخاشگری و یا خشونت می‌گوید: پرخاشگری رفتاری‌ست که هدف ان صدمه زدن به خود یا دیگری است در حقیقت هر رفتاری که از روی عمد برای صدمه زدن به خود و یا دیگران انجام شود؛ خشونت می‌گویند.

ابراهیمی میر با بیان اینکه، این پرخاشگری گاهی به صورت لفظی. گاهی به صورت فیزیکی دیده می‌شود، خاطرنشان می‌کند: طبق گزارش‌هایی که از مسئولین آموزش و پرورش اعلام شده خشونت به طور چشمگیری در بین دانش‌آموزان دختر دیده می‌شود.

این روانشناس، خودزنی را از بارزترین خشونت در بین دختران دانش‌آموز می‌داند و تصریح می‌کند: این خودزنی در بین دختران به خون بازی مشهور است. این دختران قسمت‌هایی از بدن خود را مانند دست، ران پا و ساق پا را با تیغ و یا هر وسیله تیز دیگری می‌برند.

ابراهیمی میربیان می‌کند: گر چه در اختلال شخصیت‌های مرزی این رفتارها به وفور دیده می‌شود؛ اما این نوجوانان دلیل این کارها را رسیدن به آرامش اعلام می‌کنند. دخترانی که با فریاد و گریه آرام نشده‌اند برای رسیدن به آرامش روش خشن‌تری انتخاب می‌کنند.

به گفته این روانشناس این دختران، افراد سر خورده‌ای هستند که خانواده و اجتماع نتوانسته آنها را درک کند. آنها دلیل اصلی را فهمیده نشدن از سوی اطرافیان اعلام می‌کنند. خودزنی در این نوجوانان در حقیقت پاسخی خشن به خشونت پیرامون خودشان است.

 ابراهیمی‌میر ادامه می‌دهد: از آنجا که در جامعه دختران نوجوان بر خلاف پسران آزادی عمل در برون‌ریزی هیجانات خود چه به صورت مثبت و چه منفی ندارند؛ اکثرا به خشونت علیه خود روی می‌آورند.

¢ خشونت در دختران واکنش به خشونت جامعه

وی بیان می‌کند: دختران اغلب در جامعه مورد خشونت کلامی و فیزیکی قرار می‌گیرند؛ گرچه تغییراتی در فرهنگ اجتماعی رخ داده است اما متاسفانه هم چنان این خشونت‌ها بر علیه دختران وجود دارد و این موضوع به خشونتی خاموش و نهفته در وجود این نوجوانان منجر شده است.

این روانشناس، خشونت در دختران را نسبت به خود و یا هم‌جنسان و یا در رابطه با معلمان خود را در حقیقت عکس‌العملی در برابر این خشونت نهفته می‌داند و با اشاره به به علل وجود این خشونت در دختران، ادامه می‌دهد: علت این اتفاق در عوامل شخصیتی، عوامل آموزشگاهی، عوامل اجتماعی و خانوادگی خلاصه می‌شود.

ابراهیمی‌میر در توضیح هر یک از این عوامل می‌گوید: در رابطه با عوامل شخصیتی باید گفت که طبق نظر روانشناسان افراد برونگرا تمایل بیشتری به خشونت دارند. آنها ماجراجو و مغرور هستند و در برابر مرجع قدرت سریع‌تر واکنش نشان می‌دهند.

وی ادامه می‌دهد: وضعیت روحی نامناسب، برخی بیماری‌های روحی و روانی، بحران‌های ناشی از بلوغ و برخی از خصوصیات شخصی و رفتاری مانند اضطراب، هیجان... موجب بروز پرخاشگری و خشونت می‌شود.

این روانشناس، خشونت‌ها، سخت‌گیری‌ها، سرزنش از سوی والدین را از عوامل خانوادگی بروز خشونت در نوجوانان می‌داند و می‌افزاید: این اتفاق بر ساختار شخصیتی نوجوانان اثرات مخربی دارد. احساس ترس، بی‌کفایتی، گوشه‌گیری و ناتوانی در برقراری روابط اجتماعی و پرخاشگری همگی معلول رفتارهای غلط والدین است.

ابراهیمی میر اعلام می‌کند: پرخاشگری در محیط آموزشی  با پیشرفت تحصیلی ضعیف و ناکامی در مدرسه همراه است. رفتارهای نادرست برخی از مربیان نیز منجر به افزایش خشونت می‌شود. روش‌های انضباطی غلط در مدارس تبعیض و معاشرت با دوستان ناباب تحقیر و برچسب زدن به دانش‌آموزان همگی می‌تواند از عوامل زمینه‌ساز بروز خشونت باشد.

وی به راه‌های پیشگیری از آسیب‌های نوجوانان اشاره می‌کند و می‌گوید: برای ارتقای سلامت دانش‌آموزان چه از نظر رفتارهای پر خطر و چه از نظر خشونت همکاری و هماهنگی بین خانواده ونهادهای آموزشی و همچنین پیگیری مسئولین به ویژه آموزش و پرورش لازم و ضروری است.

ابراهیمی‌میر اضافه می‌کند: در مرحله پیشگیری صمیمیت هم در بین اعضای خانواده و هم در بین دانش‌آموزان با معلمان و مربیان آموزشی یکی از پایه‌های اساسی برای پیشگیری از این آسیب‌ها است. وی خاطرنشان می‌کند: تامل و سکوت در برابر پرخاشگری نوجوانان و ایجاد محیطی امن برای تخلیه هیجانی آنها و صحبت در مورد مشکل می‌تواند راه را برای ایجاد صمیمیت هموار کند.

این روانشناس یادآور می‌شود: برای کنترل این آسیب‌ها در سطح مدارس قبل از هر چیز نیاز به تحقیق و یادگیری از مشاوران و متخصصان روانشناسی برای شناسایی و غربالگیری این دانش‌آموزان  است همچنین ایجاد کارگاه‌های اموزشی برای دانش‌آموزان و خانواده آنان و نیز مداخلات مددکاری در سطح مدارس و خانواده‌ها می‌تواند به این دانش‌آموزان کمک کند.

 

 


دوشنبه 22 آبان 1396
06:48:57
 
 
Copyright © 2017 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT