آغاز بیراهه؛ وقتی شهرداری بنگاه شد


«زمانی که مقرر شد شهرداری خودکفا شود؛ حاکمیت و قانونگذار غفلت کرد. این را شهردار اسبق قزوین می‌گوید: محمود کمالی معتقد است وقتی که قرار شد شهرداری بنگاه اقتصادی شود؛ این نهاد به بیراهه رفت.


آنجا که شهرداری منابع به دست آمده را هر کجا که دلش خواسته مصرف می‌کند: اشاره کمالی به معضل شهرفروشی است که نتیجه آن از بین رفتن منابع شهر و عریض و طویل شدن شهرداری بوده است. هر چند کمالی تاکید دارد که قزوین با داشتن برنامه «CDS» نباید گرفتار این معضل می‌شد.

او در پاسخ به این سوال که چقدر مشکلات شهر به سیاسی شدن شهرداری ارتباط دارد؛ می‌گوید که آنچه در مدیریت شهری رخ می‌دهد؛ نه اصلاح‌طلبی است و نه اصولگرایی؛ بلکه فرصت‌طلبی است.

او که 6 سال شهردار قزوین بوده، در گفت‌وگو با ولایت به ریشه مشکلات شهر می‌پردازد و راهکارهایی را به این منظور ارائه می‌کند.

«زمانی که مقرر شد شهرداری خودکفا شود؛ حاکمیت و قانونگذار غفلت کرد. این را شهردار اسبق قزوین می‌گوید: محمود کمالی معتقد است وقتی که قرار شد شهرداری بنگاه اقتصادی شود؛ این نهاد به بیراهه رفت.

آنجا که شهرداری منابع به دست آمده را هر کجا که دلش خواسته مصرف می‌کند: اشاره کمالی به معضل شهرفروشی است که نتیجه آن از بین رفتن منابع شهر و عریض و طویل شدن شهرداری بوده است. هر چند کمالی تاکید دارد که قزوین با داشتن برنامه «CDS» نباید گرفتار این معضل می‌شد.

او در پاسخ به این سوال که چقدر مشکلات شهر به سیاسی شدن شهرداری ارتباط دارد؛ می‌گوید که آنچه در مدیریت شهری رخ می‌دهد؛ نه اصلاح‌طلبی است و نه اصولگرایی؛ بلکه فرصت‌طلبی است.

او که 6 سال شهردار قزوین بوده، در گفت‌وگو با ولایت به ریشه مشکلات شهر می‌پردازد و راهکارهایی را به این منظور ارائه می‌کند.

مریم میرحسینی

¢ به نظر می‌رسد مدیریت شهری قزوین در این سال‌ها به نوعی آشفتگی دچار شده. دلیل آن چیست؟

ـ هستی در حال خلق پیچیدگی‌هاست و انسان محصول هوشمند این پیچیدگی‌ و شهرها محل فعالیت و زندگی انسان‌ها. لذا برای مدیریت خوب شهرها نیاز به مبانی نظری و اندیشه‌هایی قوی هستیم تا بین احتیاجات و خواسته‌های انسان و منابع مادی و فعالیت مثمر، رابطه منطقی و پویایی طراحی، مهندسی و احراز کنیم. پس با افکار ساده و دانش ابتدایی نمی‌توانیم شهرهای امروز را اداره کنیم و بر همین اساس هم هست که جامعه جهانی برای برون رفت شهرها از وضعیت نابسامان، اجرای طرح توسعه استراتژی شهر (C.D.S) را پیشنهاد کرده که خوشبختانه قزوین جزو اولین شهرهایی در ایران است که این مدل را تدوین و تصویب کرده است. ولی عملیاتی نشده است. پس از این جهت این آشفتگی بدون دلیل نمی‌باشد.

¢ چرا این برنامه کنار گذاشته شد؟

برای اینکه C.D.S برای شهرهایی که مدیریت واحد شهری در آن‌ها اعمال شده و شهرداری به عنوان متولی دولت محلی در شهر اکثر اختیارات را دارد؛ زمینه اجرا دارد و قرار بود حاکمیت این جایگاه را برای شهرداری به رسمیت شناخته و قانونا آن را عملیاتی کند که بلاتکلیف گذاشته و در حال حاضر شهرهای بزرگ نیاز به تعریف وظایف جدیدی از جمله مدیریت و بهبود سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی، ارائه و توزیع خدمات اجتماعی، ارتقای رشد اقتصادی و بهبود شرایط زندگی و  برنامه‌ریزی استراتژیک است و معلوم نیست این وظایف در تعهد کیست و اگر دولت می‌خواهد در اداره شهرها تسهیلی بوجود آورد و هزینه‌های اداره شهر را کاهش دهد؛ باید قانونا تکلیف وظایف فوق را به طور شفاف روشن کند.

¢ از کجا شهرداری مسیر اشتباه را انتخاب کرد؟

از جایی که مقرر شد شهرداری خودکفا شود. به نظر من حاکمیت چه دولت و چه قانونگذار و چه کسانی که متولی عدالت اجتماعی و اقتصادی بودند؛ در موضوع شهرداری‌ها دچار غفلت شدند و حالا که شهرها به انواع و اقسام معضلات و مشکلات دچار شده‌اند به فکر شهرها افتاده‌اند. روزی که قرار شد شهرداری‌ها خودکفا شوند باید امروز روز را می دیدند. وقتی سازمانی عریض و طویل مثل شهرداری بناست بنگاه اقتصادی شود و هر چقدر خواست درآمد ایجاد کند؛ قطعا هر کجا هم که دلش  خواست، مصرف می‌کند و شرایطی پیش آمده که همه مانده‌اند که با این پدیده که کیفیت زندگی مردم را روز به روز بدتر می‌کند؛ چه کنند. و این مشکل فقط مختص قزوین نیست. همه شهرها دچار این مشکل هستند. البته انتظار این بود که قزوین با داشتن برنامه‌ CDS دچار این بحران نشود که متاسفانه شد.

¢ درآمد شهرداری‌ باید از کجا تامین شود؟

ـ در کار کشورها از مردم نمی‌توان پولی گرفت؛ مگر اینکه قانونگذار آن را تعیین و تصویب کرده باشد. این درآمد، بخشی ملی است که دولت وصول می‌کند و بخشی عوارضی محلی است که مبلغ آن توسط شورای محل (شهر) تعیین می‌شود و طبق قانون شورا تشکیل شده تا هم میزان این دریافتی را از مردم تعیین کند و هم نظارت بر نحوه هزینه کرد آن داشته باشد تا جلوی حیف و میل و ریخت و پاش آن را بگیرد و برای اطمینان از انجام درست این امر، انتخاب شهردار را هم به عهده شورا گذاشته است تا فردی مدیر و امانت‌دار به نحو احسن این کار را انجام دهد. در حالی که عمده درآمدهای اصلی و عمده شهرداری از محل‌هایی است که قانون به آنجاها ورود پیدا نکرده و با توفق با متقاضیان و گرفتن موافقت شورا درآمدهای بی‌حساب حاصل کرده و عملا با فروش فرصت‌ها و موقعیت‌ها که متعلق به عموم مردم بوده و حضور مردم در شهر، این‌ها را خلق کرد. دست فرصت‌طلب‌ها و رانت‌خواران باز و در فضای عدم حضور قانون اتفاقاتی می‌افتد که ضررش به عموم مردم و نفعش به کام افراد قلیلی خواهد رسید.

لذا قانون برای شهرداری‌ها در ازای خدماتی که به شهروندان می‌دهد مبالغی با تصویب شورای شهر وضع نموده است و معمولا دولت‌ها هم بخشی از هزینه اداره شهرها را تقبل می‌کنند که وضع قانون ارزش افزوده و سهمی برای شهرها دیدن در همین راستا می‌باشد. و حال این مدیریت کارآمد شهر است که با این مبالغ و با مشارکت و مساعدت مردم شهر خود را تمیر و قابل زندگی می‌کند و مردم هم برای کاهش هزینه‌هایی که خود ملزم به پرداخت آن هستند سعی در حفظ پاکیزگی شهر خواهند کرد. پس اینکه بی‌حساب و اندازه درآمد ایجاد کرد و شهر را بزرگ نمود و هزینه تراشی کرد که هنر نیست. خوب یک روز می‌رسد که دیگر چیزی برای فروش نیست؛ ولی می‌ماند یک سازمان بزرگ می‌ماند با تعهدات بسیار و کارهای باقیمانده و مردمی منتظر به وعده‌های داده شده.

¢ آیا مشکلات شهرداری به تفکرات غالب سیاسی ارتباط دارد؟

با همه احترامی که به رهبران جریانات سیاسی قائل هستم؛ باید عرض کنم که آن چیزی که در مدیریت شهری می‌بینم؛ بیشتر فرصت‌طلبی است. این فرصت‌طلبی گاهی در چهره اصولگرایی و گاهی در چهره اصلاح‌طلبی خود را به نمایش می‌گذارد. بیشتر بحث منافع است و چون قانون حاکم نیست؛ باندها و اشخاص ذی‌نفوذ قدرت می‌گیرند. باندها منافع گروهی خود را می‌بینند و منافع عموم مردم نادیده گرفته می‌شود و عملا چون تولید ثروت نمی‌شود؛ منابع روز به روز کاهش پیدا کرده و مردم فقیرتر می‌شوند و همه اینها به دلیل خلاء قانون، عدم اطلاع از آن و عدم شفافیت شکل گرفته است.

¢ چطور می‌شود شهر را از اهداف باندی دور کرد و به سمت مسیر درست مدیریت شهری حرکت داد؟

وقتی پول بی‌صاحب به سیستم تزریق می‌شود؛ این جریانات به وجود می‌آید. به همین علت کشورها برای اینکه دچار این آفت نشوند. سرچشمه ورود پول را کنترل و مدیریت می‌کنند. مدیریت درست پول جلوی بسیاری از این مسائل را می‌گیرد.

ما روزی دچار مشکل شدیم که پول زیای را به جامعه تزریق کردیم و این عمل نظم جامعه را به هم زد و جامعه از مسیر خود خارج شد. شورای پنجم اولین کاری که می‌کند از شورای قبل با حساب و کتاب دقیق کارها را تحویل بگیرد تا معلوم شود چی تحویل گرفته و بعد از آن با تعیین یک مدیریت خوب و توانمند اقدام به شفاف‌سازی امور نماید و همه اطلاعات شهر را از استخدام‌ها گرفته تا قراردادها و از درآمدها گرفته تا هزینه‌ها را به اطلاع مردم برساند.

¢ این کار ممنوعیت قانونی ندارد؟

نه به هیچ عنوان ممنوعیت قانونی ندارد. هیچ قراردادی در شهرداری محرمانه نیست. متاسفانه مردم به قانون اشراف ندارند و اگر نمایندگان آنها هم از قانون بی‌اطلاع باشند؛ در این صورت کسانی که اندک اطلاعی از قانون دارند به صورت انحصاری از آن استفاده می‌کنند. عدم اطلاع از قانون و اینکه سعی نکردیم مشکلات را با قانون حل کنیم و متوسل به رابطه شدیم و این رابطه منجر به  اداره کردن سلیقه‌ای امور شده است. این معضلات با تغییر یک فرد و یا یک گروه حل نمی‌شود باید همه بپذیریم که غفلت کرده‌ایم و با یاری و همبستگی وضعیت را تغییر دهیم این وضع درست‌شدنی است به شرطی که بخواهیم. مردم دیگر به سادگی اعتماد نمی‌کنند و تا اعتماد به وجود نیاید؛ کار دشوار است.

¢ پس با این شرایط شورای شهر برای سر و سامان دادن به این مشکلات چه کاری می‌تواند انجام دهد؟

به نظر من شورا باید رویکردش به سمت نهادهای اجتماعی و سرمایه‌های انسانی و در نهایت مردم باشد. قدرت نهائی در دست مردم است و رضایت خداوند هم در رضایت مردم است. خودمان را گول نزنیم اگر وظیفه قانونی‌مان را خوب انجام دهیم؛ مردم راضی خواهند شد؛ مردم همان‌گونه که درد را می‌گویند برای درمان هم کمک می‌کنند و ما نباید از کمک آنها غافل شویم. اجازه بدهند نهادهای اجتماعی در کشف شهردار به آنها کمک کنند. به نظر من جایگاه مدیر شهری در مراکز استان‌ها کمتر از جایگاه وزیر یا معاون وزیر نیست. نگذاریم این جایگاه بیشتر از این تنزل پیدا کند.

¢ ویژگی‌های یک حکمرانی خوب چیست؟

امروزه شهرها از دو جنبه اهمیت زیادی یافته‌اند. یکی به عنوان مرکز تجمع گروه عظیمی از مردم و دیگری به عنوان عمده‌ترین بازیگر نقش اقتصادی در کل اقتصاد ملی.

برنامه‌ریزی دقیق و درست، سبب رشد اقتصادی، تثبیت سیاسی و افزایش مشارکت شهروندان در امور شهرها می‌گردد و عدم برنامه‌ریزی باعث به وجود آمدن مشکلات از جمله رکود اقتصادی، نارضایتی‌های اجتماعی و سیاسی، فقر و بیکاری و تخریب محیط زیست می‌گردد.

آنچه امروزه در هدایت نظام مدیریت شهری اهمیت دارد؛ توانایی مدیران آن است که با ارتقای خود به سطح متعالی در انجام امور محوله از جمله سه رکن اصلی

ـ1ـ فرماندهی به معنی برنامه‌ریزی کارهائی که در شهرداری باید انجام شود

ـ2ـ هماهنگ کردن وظایف و کار قسمت‌های مختلف شهرداری

ـ3ـ نظارت بر انجام کارها و حصول اطمینان از انجام درست امور

می‌توانند در هسته امور و کارایی، عدالت، مشارکت، پاسخگوئی، قانونمندی و امنیت یک حکمرانی خوب را در شهر به نمایش بگذراند.

چهارشنبه 1 شهريور 1396
04:02:14
 
 
Copyright © 2017 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT