قاضی یا وکیل؟


همانگونه که شخصیت‌ها محیط و منطق شغلی‌شان را می‌سازند؛ خود نیز تحت تاثیر محیط و منطق شغلی‌شان ساخته می‌شوند.


اینکه اسلام مبادرت به بعضی از مشاغل را مکروه دانست از این جهت است که فرد بر اثر ممارست با آن شغل، خواه ناخواه تحت تاثیر آن قرار می‌گیرد و این مبنای علمی دارد.

بنابراین سوال این است که یک نظامی آیا رئیس‌جمهور خوبی خواهد شد؟ یک قاضی چطور و یک وکیل؟

اگر چه این داوری هم غلط است که بگوییم در همه موارد و تحت هر شرایطی مثلا یک نظامی نمی‌تواند رئیس‌جمهور شود. اما از آنجایی که افراد تحت تاثیر شغل خود و آموخته‌های آن هستند؛ می‌توان در شرایط همگن پیش‌بینی کرد که کدام موفق‌تر خواهند بود.

£

در مدیریت استراتژیک می‌گویند هر فرد برای تدوین یک راهبرد برای موفقیت سازمانش؛ متکی به قوت‌های داخلی، با نگاهی به ضعف‌هایش با تهدیدات محیطی مبارزه و از فرصت‌های آن بهره‌برداری می‌کند؛ تا به اهداف سازمانی برسد.

اگر چه این اصل که به SWOT معروف است برای مدیریت سازمان‌ها تبیین شده است؛ اما برای هر فرد به عنوان یک سازمان پیچیده هم صدق می‌نماید.

یک سرمایه‌دار؛ در مقابل هر مشکلی آموخته است که از قوت خود یعنی پول که مهم‌ترین تکیه‌گاه و سلاحش است؛ استفاده کند. و یک استاد دانشگاه از قدرت کلام و استدلال و آموخته‌های علمی‌اش و هر دو هم درست عمل می‌کنند. اما در بعضی عرصه‌ها پول کاربرد ندارد و قوت قابل اعتنایی محسوب نمی‌شود و در برخی میدان‌ها هم قدرت کلام و استدلال.

یک نظامی خوب، چون جان خودش و ابواب جمعی‌اش در معرض خطر است؛ نمی‌تواند قدرت ریسک بالایی داشته باشد. زیرا مرگ، جبران‌ناپذیر است. سلاح‌ نظامی کشتن است برای زنده ماندن. البته یک نظامی حرفه‌ای و وطن‌دوست یا معتقد و جهادگر به شهادت و ایثار هم‌فکر می‌کند؛ در حالی که فردی در شغل دیگر در شرایط چنین انتخابی قرار ندارد.

نظامی برای زنده ماندن و پیروز شدن دست به هر کاری می‌زند. می‌دانیم که برای یک نظامی حیله و خدعه ـ حتی دروغ و ظاهرسازی می‌تواند سیاست جنگی باشد.

پیامبر اکرم(ص) در یکی از جنگ‌ها دستور دادند شب آتش فراوان و متعددی روشن کنند که دشمن خیال کند افراد حضرت فراوان هستند و بترسند و ترسیدند هم. این در جنگ اشکالی ندارد. اما در سیاست و پیمان و قرارداد و اقتصاد و فرهنگ و غیره شما حق ندارید از چنین تبصره‌هایی استفاده کنید ...

همه نظامیانی که در دنیا به قدرت رسیدند؛ در عرصه دیپلماسی و حل مشکلات اقتصادی و فرهنگی نتوانستند از آموخته‌های نظامی و شخصیتی که طی سال‌ها عملیات جنگی و نظامی ساخته شده است؛ جدا شوند و این ربطی به خوبی و بدی آنها هم ندارد. گاهی در بعضی مقاطع افراد موفقی هم بودند. اما خوی نظامی‌گری که بعضی تجلیاتش خوب هم هست؛ مثل نظم و انضباط و تحرک فیزیکی و ... همواره با آنها بوده است.

رضا شاه ـ جرج واشنگتن ـ حافظ اسد ـ صدام حسین ـ قذافی ـ لنین ـ هیتلر هرگز نتوانستند یا نخواستند از قدرت‌های درونی نظامی‌گری خود استفاده نکنند؛ چون راه دیگری بلد نبودند‌.

مائو و فیدل کاسترو در رهبریت هم چریک بودند و چریک هم مردند. چه گوارا  اگر به حکومت می‌رسید؛ می‌شد یک نفر مثل فیدل کاستر و ....

£

قدرت یک وکیل قدرت بیان و استدلال و دیپلماسی و اتکا به قانون است. یک وکیل در هر حال معلوم نیست برنده باشد. در بسیاری از پرونده‌ها ممکن است علیرغم حقی که موکلش دارد؛ اگر نتواند حق را ثابت کند؛ بازنده می‌شود. لذا در طول زندگی‌اش یاد می‌گیرد که چگونه قدرت کلام و استدلال و اتکاء به قانون و عدالتش را تقویت کند. سلاح آخرش همین قانونمداری و استدلال است نه تفنگ! بنابراین یاد می‌گیرد که برای پیروزی این جنبه‌اش را قوی کند و لذا در ممارست و تمرین همیشگی است.

قاضی اما در هر شرایطی پیروز است. قاضی نیازی ندارد حقی را با استدلال بیان کند. قاضی باید خودش بپذیرد که حق با کیست و برایش تفاوتی ندارد که کدام طرف دعوا پیروز شود.

کسی که قاچاقچی هروئین است؛ حکمش اعدام است. قاضی به محض کفایت ادله حکمش را می‌دهد و اگر هم دلایل کافی نبود؛ حکم برائت! در هیچ شرایطی قاضی چیزی را از دست نمی‌دهد. در هر حال برنده است.

قاضی حتی اجرای حکمش را هم تمرین نمی‌کند. اگر حکمش زندانی، آزادی، اعدام هم باشد؛ مامور دیگری حکمش را اجرا می‌کند. لذا ممکن است در جریان یا شاهد اجرای حکمش هم نباشد. مجرم قاضی حتی ممکن نیست فرار کند یا در دادگاه تجدید نظر دیگری حکم دیگری بگیرد. برای قاضی نتیجه مهم نیست. او کاری را انجام داده است.

شغل قضاوت بسیار مهم و به درایت و خردورزی و انصاف و تقوا نیازمند است؛ اما مشاغل چالشی مثل وکالت یا حتی نظامیگری نیست. سلاح آخر قاضی قلمش است. اجرا شدن و نشدن حکمش هم برایش تکلیف نیست.

قضاوت و اجرا دو دنیای جداگانه هستند. اجرا را به کسی نسپارید که هرگز دغدغه اجرایی نداشته است. زیرا در این عرصه قوتی ندارد که فرصتی را فعال کند یا تهدیدی را دور ...

£


چهارشنبه 27 ارديبهشت 1396
05:01:16
 
 
Copyright © 2017 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT