اکسیر شکیبایی و تدبیر


تاکید مقام معظم رهبری بر ادامه وزارت حجت‌الاسلام مصلحی در وزارت اطلاعات اقدامی بود که صرف‌نظر از مشخصات مدیریتی‌اش به عنوان یک واقعه‌ی سیاسی موجب بهت و حیرت کسانی شد که ولایت‌فقیه را یا نشناخته بودند یا خوب شناخته بودند و در مقابل خود می‌دیدند.
این واقعه اگرچه در لایه‌ی اول مدیریتی اتفاق افتاد و به پایان رسید؛ به دلیل اهمیتش مدت‌ها خبر اول رسانه‌های بیگانه هست و خواهد بود و قطعا به نقطه عطفی سیاسی برای تحلیل اوضاع ایران و منطقه تبدیل خواهد شد. برای روشن‌شدن فهم بهتر آثار این تصمیم‌گیری باید ابتدا صورت مساله را از چند وجه تجزیه و تحلیل کنیم.
الف: انفعال و ابتکار
تحرکات داخلی و خصوصا خارجی رئیس‌جمهور به اندازه‌ای بود و هست که عده‌ای تصور کردند در ایران ابتکار عمل اجرائی تنها در دست رئیس‌جمهور است. این اتفاق را دوگونه می‌توان تعبیر و تحلیل کرد یکی اینکه بگوییم رهبری از آنجایی که اقدامات در جهت تشخیصش انجام می‌شود؛ سکوت کرده و میدان را برای سران قوا باز گذاشته است و به تبیین چشم‌انداز اکتفا می‌کند. اما مخالفین تصور می‌کردند که ابتکار عمل مسوول اجرایی به معنای انفعال نهادها و قوای دیگر است.
به ویژه این تصور در زمان عزل وزیر امور خارجه بیشتر تقویت شد.
علت اینکه مخالفین از هر طیفی تمایل به صحت این تصور دارند؛ این است که از این فعل و انفعال می‌توان نتایج مهمی بر ناکارا بودن حکومت دینی خصوصا در شکل ولایت‌فقیه از آن استنتاج کرد.
ب: جایگاه قانون
قانون حق عزل وزیران را به رئیس‌جمهور داده است. همان‌طور که حق معرفی وزرا را به مجلس داده است. بنابراین وقتی وزیری عزل شد هر قدرتی بخواهد او را منصوب کند؛ حتی خود رئیس‌جمهور؛ باید او را دوباره به مجلس معرفی کند و رای اعتماد بگیرد.
معلوم می‌شود سناریو نویسان عزل متکی و 6 وزیر در آخرین روزهای دولت نهم که وزیران مهمی مثل اطلاعات و ارشاد هم جزو آنان بودند با احاطه بر این اصول قانون اساسی همواره طوری عمل می‌کنند که رهبری یعنی راس هرم نظام را در مقابل عمل انجام شده قرار بدهند زیرا چنانچه حکم عزل و استعفا هنوز جاری نشده باشد؛ فرصت لابی و وساطت و نهایتا توصیه مقام هماهنگ‌کننده قوا یعنی رهبری وجود دارد. اما اگر روزنامه‌ها زیر چاپ بودند و یا چند روز تعطیلی پشت سر هم؛ انعزال صورت می‌گیرد و توصیه رهبری دیگر پس از عمل انجام شده خواهد بود و چنانچه تاکیدی صورت بگیرد؛ دخالت در قوا تلقی می‌شود که رهبران انقلاب از زمان امام تاکنون همواره از آن پرهیز می‌کردند اما این استثنائات در زمان امام از قضا بیشتر اتفاق افتاد و معمولا مقام معظم رهبری کمتر از جایگاه ولایت در قوا دخالت کردند مگر اینکه اشتباهات استراتژیکی به وجود بیاید که چاره‌ای به غیر از اعمال ولایت نیست.
امام خمینی در مورد انتصاب استاندار اصفهان ـ در مورد انتصاب مدیر سازمان غله ـ در مورد معرفی دولت به صورت یکجا به مجلس و در مورد ارجاع اختلاف مجلس و شورای نگهبان به مجمع تشخیص مصلحت نظام (قبل از تصویب متمم قانون اساسی) و مواردی دیگر مستقیما اعمال ولایت می‌کردند. مقام معظم رهبری هم در قضیه طرح لایحه قانون مطبوعات و تایید صلاحیت دکتر معین در انتخابات ریاست جمهوری اعمال ولایت کردند بنابراین چنانچه اشتباه استراتژیک به وجود بیاید رهبری اعمال ولایت می‌کند و این نه به معنای دخالت محدود کننده در قواست و نه خلاف قانون اساسی است در همه‌ی دولت‌ها تاکنون رهبری موضع‌گیری می‌کردند و معمولا هم نیازی به اعمال ولایت نمی‌شد حتی در زمان اصلاحات اگر ایشان مثلا از وضعیت فرهنگی اظهار نگرانی می‌کردند فورا وزیر ارشاد تغییر می‌کرد یا وزرای دیگر و لوایح دیگر و در همه‌ی دوران ها چند وزارتخانه کلیدی چه در موقع معرفی به مجلس و چه در زمان استعفای احتمالی حتما مورد مشورت مقام معظم رهبری و قبل از ایشان حضرت امام قرار می‌گرفت.
ج: نقش مجلس
اگرچه اعمال ولایت اخیر مقام معظم رهبری حتی پس از عزل وزیر اطلاعات اقدامی تعریف شده در وظایف رهبری بود و هست؛ نمایندگان مجلس در اقدامی هوشمندانه به ادامه وزارت حجت‌الاسلام مصلحی تاکید کردند جا دارد ریاست محترم جمهور نیز با موضع‌گیری صریح انتظار بیگانگان را در وجود اختلاف در رده‌های مدیریتی ایران به پایان برساند خصوصا در شرایط بحرانی کنونی منطقه.
د: شکیبایی و تدبیر
نقطه عطف اعمال ولایت در مساله‌ی وزیر اطلاعات نشان داد که شکیبایی با انفعال تفاوتی ماهوی دارد اگر رهبری در جریان وزارت خارجه، رئیس دفتر رئیس‌جمهور و مواردی دیگر سکوت کردند نشان دهنده‌ی عمق شکیبایی ایشان است در حالی که اگر قرار بر اعمال ولایت باشد؛ حتی اگر روزنامه‌های دولتی هم بخواهند پا پس بکشند و حتی اگر عزل وزیر هم رسانه‌ای شود باز آب از آب تکان نمی‌خورد و آنهایی که از ولایت عقب می‌افتند فقط انگشت‌نما می‌شوند.
تدبیر اخیر نشان داد در ایران به دلیل ظرفیت‌های بالای مدیریتی قانون اساسی؛ هیچکس نمی‌تواند اشتباه استراتژیک بکند.


شنبه 3 ارديبهشت 1390
08:45:09
 
 
Copyright © 2019 velaiatnews.com - All rights reserved
E-mail : info@velaiatnews.com - Power by Ghasedak ICT